Spis treści
Zmarł krakowski architekt wielu skal
Nie żyje architekt Krzysztof Bień, jeden z ostatnich z pokolenia powojennych projektantów, którzy odbudowywali i rozbudowywali polskie miasta w czasach PRL-u. Bień znany jest głównie w Krakowie, jako autor Osiedla Widok uznawanego za jedno z najlepszych osiedli do życia w mieście.
Zobacz także: Paw wśród szarugi. W latach 50. kolorowa plomba wypełniła dziurę w modernistycznym uzębieniu Krakowa
Wydział Architektury Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie ukończył w 1952 roku. Przez trzy kolejne dekady pracował w krakowskich biurach projektowych i pracowniach urbanistycznych, między innymi w Miastoprojekcie i Inwestprojekcie. W 1982 roku otworzył własną pracownię autorską, a od 1993 roku działał wspólnie z synem Piotrem Bieniem w biurze Studio Plan. Od 1954 roku należał do krakowskiego oddziału SARP, pełniąc w nim także funkcje organizacyjne i społeczne.
Jego dorobek obejmował około 180 projektów urbanistycznych, architektonicznych i wnętrzarskich. Projektował w różnych skalach: od koncepcji śródmieścia Andrychowa i dzielnic Chrzanowa, przez domy nad Jeziorem Zegrzyńskim, po duże zespoły mieszkaniowe i wypoczynkowe. Do najważniejszych realizacji należą osiedle Widok w Krakowie, osiedle Kasprowicza w Zakopanem, ośrodki wypoczynkowe w Korbielowie, zespół handlowo-usługowy i mieszkaniowy przy ul. Balickiej oraz krakowskie domy przy ul. Mazowieckiej 5, Kolberga 7 i Friedleina 29.
Osiedle Widok. Architektura podporządkowana przestrzeni
Najpełniejszym zapisem jego myślenia o mieście pozostaje osiedle Widok, projektowane w latach 1969–1970 dla około 10 tys. mieszkańców. Zróżnicowana wysokość zabudowy, duże odległości między blokami, centralna zieleń i zaplanowane usługi tworzyły układ pomyślany jako całość, nie zbiór przypadkowych obiektów. Bień świadomie chronił otwarcia widokowe. O swoim późniejszym budynku postawionym w ramach rozbudowy osiedla przy ul. Armii Krajowej 93 mówił w wywiadzie dla Krowoderskiej: — Nic nie zasłania, pozostawia przestrzeń. Jest domknięciem tego co już istnieje.
Widok miał uwzględniać nie tylko normatywy mieszkaniowe, lecz także szkoły, przedszkola, żłobek i warunki klimatyczne. Architekt kształtował układ bloków tak, aby nie zamykać zachodnich korytarzy przewietrzania. — Widok był projektowany z różą wiatrów leżącą na mapie — podkreślał w tej samej rozmowie. Charakter osiedla współtworzą do dziś 13-segmentowy "Łamaniec", który Bień nazywał uśmiechem osiedla, oraz porastany przez bluszcz tarasowiec, niezwykle fotogeniczny i uwielbiany przez miłośników socmodernizmu. Jego południowe tarasy miały działać jak małe ogrody, a projektowane jako łatwe do usunięcia ścianki pozwalały mieszkańcom łączyć kuchnie z pokojami.
Od barwnych plomb do betonowej arki
Bień zaznaczył swoją obecność w Krakowie jeszcze przed Widokiem. Ukończony w 1959 roku dom przy ul. Mazowieckiej 5 wyróżnia się odsłoniętą konstrukcją, barwnymi partiami elewacji i ukośnie ustawionymi balkonami. Wraz z budynkami przy ul. Kolberga 7 i Friedleina 29 należy do powojennych plomb, które po odwilży 1956 roku wprowadzały do miasta nieco więcej modernistycznej swobody. Inną skalę jego twórczości pokazuje kościół św. Jana Kantego w Bronowicach - rzeźbiarska bryła bez tradycyjnej wieży, pomyślana jako współczesna arka.
Projektant konsekwentnie bronił jakości przestrzeni i prawa architekta do integralności dzieła. Pozostawił po sobie artykuły o architekturze, urbanistyce, ochronie krajobrazu i dziedzictwa Krakowa. Był laureatem konkursów krajowych i zagranicznych, od 1979 roku należał do Komisji Urbanistyki i Architektury PAN, a za działalność w SARP otrzymał Srebrną i Złotą Odznakę.
Uroczystości pogrzebowe odbędą się 7 września 2026 roku o godz. 14.00 w Sali Pożegnań na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Zobacz także: Kościół jak spodek kosmiczny. Jedną z najbardziej niezwykłych świątyń Krakowa przyćmił chaos urbanistyczny
18
