Znamy nazwisko laureata Nagrody Pritzkera 2026! To Smiljan Radić Clarke

2026-03-12 15:59

Chilijski architekt Smiljan Radić został laureatem Pritzker Architecture Prize 2026, uznawanej za najważniejsze wyróżnienie w świecie architektury. Jury doceniło jego twórczość rozwijaną na styku eksperymentu materiałowego, pamięci kulturowej i świadomej pracy z niepewnością.

Biennale Wenecja 2025

Projekty Radića często sprawiają wrażenie kruchych

Radić od ponad trzech dekad prowadzi pracownię w Santiago, a jego projekty (często niewielkie i powstające poza głównymi centrami architektonicznej uwagi) wyróżnia powściągliwość formy i wrażliwość na kontekst. Architekt konsekwentnie odrzuca spektakularność na rzecz prostych struktur budowanych z podstawowych materiałów: kamienia, drewna czy betonu. Jak sam podkreśla, jego celem jest „pozbawienie architektury nadmiaru i sprowadzenie jej do kości”.

Czytaj także: Sześć kobiet w historii Pritzkera. Przez 25 lat w konkursie nagradzano jedynie mężczyzn

W uzasadnieniu jury podkreślono, że projekty Radića często sprawiają wrażenie kruchych, tymczasowych lub niedokończonych, jakby znajdowały się na granicy zniknięcia. Jednocześnie tworzą czytelne i optymistyczne schronienia, które akceptują podatność i niedoskonałość jako naturalną część ludzkiego doświadczenia.

Strategia architektonicznego kolażu

Do najbardziej znanych realizacji architekta należą m.in. Serpentine Pavilion 2014 w Londynie, gdzie półprzezroczysta bryła z włókna szklanego została osadzona na masywnych kamieniach, Teatro Regional del Biobío w Concepción, którego półtransparentna elewacja przypomina świetlistą latarnię, czy Restaurant Mestizo w parku Bicentenario w Santiago, z dachem z kamieni wydobytych z pobliskiego kamieniołomu.

Czytaj także: Liu Jiakun laureatem Nagrody Pritzkera 2025. To jego praca została nagrodzona "Architektonicznym Noblem"

Chile Anted de Chile
Autor: Smiljan Radić/ Materiały prasowe Chile Anted de Chile, Photo courtesy of Smiljan Radić

W swojej pracy Radić często posługuje się strategią architektonicznego kolażu i eksperymentuje z relacją między konstrukcją a krajobrazem. Przykładem jest centrum sztuk performatywnych NAVE Performing Arts Center, gdzie w zniszczonym pożarem i trzęsieniu ziemi budynku neoklasycznym umieścił czarną scenę teatralną, przykrytą cyrkowym namiotem.

Kontrowersje wokół rodziny Pritzkerów

Architekt urodził się w 1965 roku w Santiago. Studiował na Pontificia Universidad Católica de Chile, a następnie historię i estetykę architektury w IUAV University of Venice. W 1995 roku założył własną pracownię, a w 2017 powołał Fragile Architecture Foundation, platformę dialogu i archiwum poświęcone jego idei „architektury kruchej”.

Ogłoszenie laureata tegorocznej nagrody zostało jednak opóźnione przez kontrowersje wokół rodziny Pritzkerów. Ujawnione na początku roku dokumenty dotyczące kontaktów Toma Pritzkera z finansistą Jeffreyem Epsteinem doprowadziły do jego rezygnacji ze stanowiska przewodniczącego Hyatt. Fundacja Pritzkerów poinformowała, że w związku z tą sprawą Pritzker nie będzie uczestniczył w działaniach związanych z przyznaniem nagrody.

Sam Radić przyznał, że decyzja jury była dla niego zaskoczeniem. „Takie wyróżnienie sprawia, że patrzy się na własne projekty z zupełnie innej perspektywy” — powiedział w reakcji na ogłoszenie werdyktu.

Architektura Murator Google News
Podcast Architektoniczny
Piotr Grochowski. Architekt, który bywa przedsiębiorcą