PKP odpowiada na nasze pytania o rozbiórkę dworca w Mikołowie. Wpływ na środowisko przeanalizuje, ale bez ton gruzu

2026-05-21 7:00

PKP odniosło się do naszych pytań o rozbiórkę młodego postmodernistycznego dworca w Mikołowie. Publikujemy odpowiedź w całości - można w niej przeczytać, że nowy budynek będzie spełniać standardy zrównoważonego budownictwa (mimo że poprzedzi go produkcja ton gruzu), a przy podejmowaniu decyzji PKP kieruje się m.in. rozwiązaniami gwarantującymi wieloletnią trwałość budynków. Czy istniejących dworców to nie dotyczy?

Dworzec w Mikołowie

i

Autor: Szymon Starnawski / Grupa Murator
Gdzie są młodzi architekci? Dorota Sibińska o Kongresie Architektury Polskiej I Architektura-murator

Dworzec w Mikołowie albo do rozbiórki, albo do rejestru zabytków

W zeszły piątek poinformowaliśmy o planach PKP na rozbiórkę dworca w Mikołowie - pomimo sprzeciwu mieszkańców miasta i pomimo młodego wieku budynku. Zamiast dworzec wyremontować, PKP podjęło decyzję, że go wyburzy i postawi w jego miejscu nowy. Równolegle z naszą publikacją działała inicjatywa oddolna; w efekcie Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej wysłało już do konserwator wojewódzkiej pismo z wnioskiem o wpis budynku do rejestru zabytków woj. śląskiego, a w social mediach pojawiało się coraz więcej głosów poparcia dla zachowania dworca.

Zobacz także: To osiedle powstało z wielkiej płyty na Górnym Śląsku, a wygląda, jak z cegły - i z Wielkiej Brytanii. Oto Osiedle Nad Jamną

PKP przesłało odpowiedź na nasze pytania o powody decyzji, o analizy środowiskową i techniczną inwestycji (oraz co wykazały), a także o to, czy przeanalizowano potencjał adaptacyjny budynku (i jakie były wnioski). Pytania dotyczyły również tego, czy architekci nowego obiektu, pracownia An Archi Group, otrzymała od PKP jakiekolwiek wiążące wymagania dotyczące estetyki nowego budynku i czy ustalono budżet.

Z odpowiedzi PKP wynika, że dworzec wymagałby remontu (gdyby nie był przeznaczony do rozbiórki) oraz że do analiz nie włączono kosztu środowiskowego rozbiórki dworca i budowy go od nowa. Co równie ważne, Koleje zaznaczają, że kluczowe są dla nich rozwiązania zapewniające wieloletnią trwałość budynków. Publikujemy odpowiedź w całości (nagłówki i pogrubienia dodała redakcja).

PKP o rozbiórce dworca w Mikołowie

Spółka PKP rozumie zainteresowanie mieszkańców Mikołowa oraz środowisk architektonicznych wokół lokalnego budynku dworca kolejowego, jednak decyzja o realizacji nowego dworca została podjęta na podstawie licznych analiz – technicznych, funkcjonalnych i ekonomicznych, a także zmian w zakresie układu infrastruktury kolejowej — zapewnia na wstępie PKP.

Stan techniczny dworca

Przeprowadzona analiza stanu technicznego wykazała szereg problemów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych obecnego obiektu. Dotyczą one m.in. zawilgocenia attyk i elementów elewacji, problem z dachem, wentylacją grawitacyjną, korozją stropu nad poczekalnią czy niesprawnego węzła cieplnego zlokalizowanego w części podziemnej budynku.

Jednocześnie należy podkreślić, że budynek pochodzi z początku lat 90., według standardów i rozwiązań technicznych, które nie odpowiadają współczesnym wymaganiom. Dostosowanie obecnego obiektu do aktualnych norm wymagałoby bardzo głębokiej ingerencji konstrukcyjnej, co w praktyce oznaczałoby konieczność rozebrania znacznej części budynku i odtworzenia go niemal od podstaw. Kluczowym aspektem jest również zmieniający się układ infrastruktury kolejowej realizowany przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Obecny dworzec został zaprojektowany dla zupełnie innych parametrów stacji i innego układu wysokościowego terenu.

Dworzec w Mikołowie
Autor: Szymon Starnawski / Grupa Murator

Wpływ na środowisko

Analizy ekonomiczne wykazały ponadto, że kompleksowa przebudowa i adaptacja istniejącego obiektu generowałaby wyższe koszty niż budowa nowego dworca spełniającego współczesne standardy. Jeśli chodzi o analizę środowiskową inwestycji to będzie ona wykonana na etapie prac projektowych – nowy obiekt będzie projektowany zgodnie z aktualnymi standardami zrównoważonego budownictwa.

Tu musimy zrobić przerwę na komentarz, pomijając oczywistą szansę na zachowanie formy dworca wskazaną przez same PKP we fragmencie "odtworzenia go niemal od podstaw". Badanie oddziaływania inwestycji na środowisko z wyłączeniem rozbiórki wcześniejszego budynku jest po prostu nieadekwatne. W tym kontekście stwierdzenia o zrównoważonym budownictwie brzmią groteskowo.

Rozmowy z samorządem Mikołowa

Pragniemy również podkreślić, że spółka PKP prowadziła rozmowy z przedstawicielami samorządu lokalnego jeszcze na etapie, gdy rozważano różne warianty dalszego funkcjonowania obiektu. Dyskusje koncentrowały się przede wszystkim na integracji dworca z miejskim węzłem przesiadkowym oraz zagospodarowaniu otoczenia, w tym zachowaniu istniejącej zieleni.

Jakie były wnioski wynikające z dyskusji? Co postulował samorząd, a co Koleje? Tego już się nie dowiadujemy.

PKP stawia na wieloletnią trwałość

Jeśli chodzi o wykonawcę projektu nowego budynku to wyłoniono go w drodze postępowania przetargowego. Na stronie przetargu udostępniono Opis Przedmiotu Zamówienia wskazujący podstawowe wytyczne do wykonania projektu.

PKP S.A., jako spółka zarządzająca majątkiem publicznym, jest zobowiązana do racjonalnego gospodarowania środkami i wyboru rozwiązań zapewniających wieloletnią trwałość oraz efektywność eksploatacyjną. Podejmując decyzję w zakresie dworca w Mikołowie oparła się nie tylko na walorach estetycznych, ale również na bezpieczeństwie, funkcjonalności, dostępności, trwałości oraz racjonalności ekonomicznej inwestycji. Analizy wskazały jednoznacznie, że budowa nowego obiektu jest rozwiązaniem najbardziej uzasadnionym.

Zobacz także: Buszko i Franta dostali w PRL-u 170 ha na rewolucyjne osiedle w Mikołowie. Powstały tylko dwa bloki

Podcast miejski
Flip Springer. Architektura ma kłopot
Architektura Murator Google News