Spis treści
Tzw. dom Evy Braun w Pobierowie przyciąga turystów. Czy przyciągnie też nabywców?
Z pozoru nic wyjątkowego: pokryta graffiti, ukryta w gąszczu, zaniedbana chatka. Drzwi i okna zabite na głucho, teren otoczony ogrodzeniem. A jednak to właśnie tu ściągają turyści, zwabieni historią, którą chętnie powtarzają przewodniki turystyczne i internetowi celebryci. Według lokalnej legendy budynek z lat 30. miał być domkiem letniskowym Evy Braun, wieloletniej partnerki i – przez jeden dzień – żony Adolfa Hitlera. Podobno bywał tu także Hermann Göring, dowódca Luftwaffe i jedna z najważniejszych postaci nazistowskich Niemiec.
O budynku zrobiło się szczególnie głośno w marcu 2026 r., kiedy to na jednym z popularnych serwisów ogłoszeniowych pojawiła się oferta sprzedaży słynnego domu wraz z działką. Za 120-metrowy dom i 458-metrową działkę właściciel żąda 4,25 mln zł. Nie wiadomo, kto wystawił nieruchomość na sprzedaż i dlaczego – ofertę zamieściło poznańskie biuro nieruchomości LIS POLNISCHE IMMOBILIEN SP ZOO.
To nie jest zwykła nieruchomość. To symbol epoki, element historii, którego nie da się już powtórzyć. Idealna dla osób, które szukają niepowtarzalności, dla miłośników architektury z duszą, dla kolekcjonerów wyjątkowych miejsc
– zachęcają agenci nieruchomości i dodają: „Takie posiadłości nie są kupowane – są zdobywane”.
Jak dowiadujemy się z opisu, częściowo murowany, a częściowo drewniany budynek ma dostęp do drogi publicznej i mediów, a od plaży nad Bałtykiem dzieli go tylko 50 m. Obiekt otoczony jest sosnowym lasem. W środku zachowały się oryginalne elementy:
- posadzka w szachownicę z ceramiki lub kamionki,
- ceglany kominek,
- belki stropowe oraz drewniane ściany działowe.
W opisie co chwila podkreśla się, że budynek ewidentnie należał do osób zamożnych, które nie poskąpiły pieniędzy na jego budowę. Z ogłoszenia nie dowiemy się niestety, w jakim stanie jest dom – tylko mimochodem wspomina się o „możliwości renowacji wnętrza według indywidualnego projektu”. Można się domyślać, że chodzi nie tylko o możliwość, co raczej o konieczność.
- Czytaj też: Badacz próżni ukrywał tutaj rad przed nazistami. Dziś wille Turczynek w Milanówku niszczeją
i
Idealna działka pod inwestycję? Uwaga, jest haczyk
Wystawiona na sprzedaż działka w Pobierowie może zainteresować nawet bez związku z mroczną legendą. Głównym atutem posesji jest lokalizacja – w sosnowym lesie 50 m od plaży w popularnej miejscowości turystycznej. Choćby z tego powodu może to być łakomy kąsek dla potencjalnego inwestora.
O atrakcyjności okolicy świadczy sąsiedztwo. Zaledwie kilkaset metrów dalej nad okolicą wznosi się gigantyczny hotel – słynny hotel Gołębiewski w Pobierowie. 13-kondygnacyjny olbrzym jest dziś największym hotelem w Polsce, a raczej będzie nim, gdy w końcu uda mu się uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Przypomnijmy, że nadzór budowlany wykrył podczas kontroli inwestycji liczne niezgodności z projektem, co opóźniło otwarcie gotowego już budynku. Z kolei na południowy wschód od drewnianego domu stoi kolejny obiekt turystyczny: Apartamenty POBIEROWO od Euronia Investments.
Jest tylko jeden szkopuł: na działce z rzekomym domem Evy Braun nie można nic wybudować. Jak podaje biuro nieruchomości, w planie miejscowym działkę przeznaczono pod usługi nieuciążliwe, a zatem w domu z lat 30. nie wolno zamieszkać. Co więcej, w MPZP wprost zapisano zakaz realizacji nowych budynków na tym obszarze, a także nakazano „zachowanie istniejącego budynku, bez prawa do rozbudowy, z dopuszczeniem przebudowy i remontu w ramach istniejącej bryły budynku”. Potencjalny nabywca będzie więc mógł co najwyżej wyremontować dom bez powiększania go i urządzić w środku np. sklep, studio fitness czy salon fryzjerski. Czy to wystarczająca pokusa, by zainwestować 4,25 mln zł? W teorii inwestor może oczywiście próbować obejść zapisy MPZP, jednak musiałby się pospieszyć – przepisy lex developer przestaną obowiązywać z końcem 2026 r.
- Dowiedz się także: Dawne budynki nazistów w Polsce, czyli architektura przeklęta. Co robimy z pamiątkami po zbrodniarzach?
Mroczna legenda bez ziarna prawdy?
A gdyby jakiegoś zamożnego miłośnika historii skusiła sama możliwość posiadania dawnego domu Evy Braun? To raczej mało prawdopodobne – prawdziwy fan historii już bowiem zapewne wie, że nie ma żadnych dowodów na to, by dom w Pobierowie miał cokolwiek wspólnego z Evą Braun, Göringiem czy innymi tego typu postaciami. Ustalił to kilka lat temu Krzysztof Nowak, pochodzący ze Szczecina doświadczony przewodnik turystyczny i znawca Pomorza. Jak podaje w swoim artykule w serwisie polnische-ostsee-urlaub.de, wzmianek o Pobierowie nie ma w żadnej z biografii Evy Braun. Ujęć z Pobierowa nie znajdziemy w posiadanych przez amerykańskie Archiwum Narodowe prywatnych materiałach zdjęciowych i filmowych Evy Braun. A warto podkreślić, że uwieczniała ona swoje życie codzienne i podróże z dużym zaangażowaniem.
Skąd zatem wzięła się legenda? Najprawdopodobniej ma ona swoje źródło w historiach krążących od lat wśród mieszkańców okolicy. Nikt jednak nigdy ich nie spisał i nie zweryfikował, a zatem trudno powiedzieć, czy jest w nich choćby ziarno prawdy. Najwcześniejsza wzmianka w Internecie na temat domu Evy Braun w Pobierowie pochodzi z połowy 2009 r. Znajdujemy ją na stronie poświęconej geocachingowi, czyli zabawie polegającej na szukaniu w terenie specjalnych skrytek (przy użyciu GPS-a). Jak się wydaje, to właśnie z tego „źródła” czerpały informacje wszystkie późniejsze internetowe publikacje na ten temat.
Warto dodać, że nie jest to jedyny w Polsce dom, o którym mówi się jako o domu kochanki Hitlera. Identyczne legendy krążyły lub krążą do dziś m.in. na temat jednej z willi w Dusznikach-Zdroju oraz pałacyku w Gierłoży koło Kętrzyna. W obu przypadkach nie ma żadnych źródeł, które by to potwierdzały.
Szukaniu związków pomiędzy tymi miejscami a Evą Braun trudno oczywiście się dziwić. Ludzi od zawsze fascynowały postacie historyczne, a już szczególnie te powiązane ze słynnymi zbrodniami. W 1982 r. należący do Braun samochód marki Mercedes – prezent od Hitlera – sprzedano na aukcji za 240 tys. dolarów. W 2016 r. pod młotek poszło 7 przedmiotów osobistych należących niegdyś do Braun, w tym biżuteria, dzbanek i koronkowa bielizna. Budynek w Pobierowie, nawet mimo atrakcyjnej lokalizacji, sam w sobie jest ostatecznie tylko zaniedbanym, starym domkiem letniskowym w lesie. Ale wystarczy choćby wątpliwe powiązanie z historią III Rzeszy, żeby natychmiast podnieść jego atrakcyjność.
Braun czy von Braun? Intrygujący trop
Czy zatem historie o pobycie Evy Braun na Pomorzu mieszkańcy Pobierowa od początku do końca zmyślili? Niekoniecznie. Cytowany już Krzysztof Nowak przytacza bowiem pewną intrygującą hipotezę stawianą przez część historyków: być może legenda wzięła się z pomylenia Evy Braun z Wernherem von Braunem, słynnym niemieckim konstruktorem rakiet i późniejszym ojcem amerykańskiego programu kosmicznego. Zbieżność nazwisk jest w końcu oczywista, a choć von Braun też nic wspólnego z Pobierowem nie ma, w czasie drugiej wojny światowej pracował nad pociskami rakietowymi w Peenemünde, ok. 100 km dalej.
Za mało? Zapewne – to odległy trop. Badając temat, zauważyłem jednak jeszcze jedno ciekawe powiązanie. Wernher von Braun współpracował wielokrotnie z innym słynnym niemieckim fizykiem, Hermannem Oberthem. Starszy o pokolenie Oberth był pionierem astronautyki i budował m.in. prototypy rakiet. W 1929 r. światową prasę obiegła informacja, że profesor Oberth zademonstruje wkrótce start modelu rakiety. Miało to nastąpić w okolicach kurortu Horst, czyli dzisiejszej wsi Niechorze – położonej tylko kilka kilometrów od Pobierowa. Do szeroko reklamowanego pokazu ostatecznie nie doszło z przyczyn technicznych, jednak w toku przygotowań Oberth znacząco pogłębił wiedzę na temat rakiet, co przydało się później jemu i von Braunowi podczas prac na rzecz nazistowskiej machiny wojennej w Peenemünde. Kolejny zbieg okoliczności czy ziarno prawdy, które mogło dać początek legendzie? Zdecydujcie sami.
Źródła:
https://polnische-ostsee-urlaub.de/pobierowo/eva-braun-haus/
otodom.pl
„Rocket to the Moon”, „The Kalgoorlie Miner”, nr 17.07.1930, s. 7
Karlheinz Rohrwild, „The History of the UFA Rocket”, [w:] „History of Rocketry and Astronautics. Proceedings of the Twenty-Seventh History Symposium of the International Academy of Astronautics”, red. P. Jung, D.C. Elder, Graz 1993
- Przejdź do galerii: Dawne nazistowskie obiekty w Polsce
19
