Czerwona willa z betonu i stali. Tu samochody nocują na tarasie, a do salonu kukają korony drzew

2026-06-08 13:51

Można go pokochać albo znienawidzić. Intensywnie czerwony kolor Willi Jevany w Czechach jest gestem tak zdecydowanym, że nie pozostawia miejsca na obojętność. Bryła domu podąża za nachyleniem terenu, a nieregularne podziały okien – według autorów projektu, Davida Krausa i Miroslava Styka ze studia Architektura – miały nawiązywać do kompozycji Pieta Mondriana. Co kryje się za jaskrawą, geometryczną fasadą?

W jaki sposób można wspierać architektów w wykorzystaniu nowych materiałów budowlanych. Przemysław Fałek, Budmat I Architektura-murator
Materiał sponsorowany
Materiał sponsorowany

Nowa inwestycja wśród dojrzałego drzewostanu

Willa Jevany znajduje się w gęsto zalesionej części miejscowości, wśród rozproszonych domów jednorodzinnych. Bezpośrednie otoczenie budynku przypomina scenografie bajki: jest świerkowy las, jest strome zbocze, są ptaki i sarny. Poniżej działki rozciąga się tafla niewielkiego jeziora. Parcela pozostaje osłonięta przez dojrzały drzewostan i otwiera się w kierunku lasu oraz położonego niżej stawu. Leśny krajobraz nie tylko stanowi główne tło dla domu, ale także wyznacza sposób jego funkcjonowania.

Czytaj także: Zbudowali ją w środku lasu dla jednego człowieka, który nawet jej nie zobaczył. Luksusowa willa dla dygnitarza do dziś stoi opuszczona

Od strony ulicy budynek sprawia wrażenie niewielkiego. Widoczna jest jedynie jedna, intensywnie czerwona kondygnacja. Można na nią wjechać samochodem i zaparkować, dopiero po chwili orientując się, że miejsce postojowe znajduje się na dachu, a nie na poziomie parteru. Wejście prowadzi przez parking połączony z tarasem, przykryty charakterystycznym dachem szedowym. Jego konstrukcję tworzy czerwona stal. Trzy moduły mieszczą stanowiska parkingowe, czwarty wyznacza główne wejście. Przestrzeń wejściowa stanowi centralny punkt domu i łączy wszystkie jego poziomy.

Czerwona Willa Jevany w Czechach
Autor: Matej Hakár/ Materiały prasowe Czerwona Willa Jevany w Czechach. Proj. David Kraus, Miroslav Styk

Od strony ogrodu budynek odsłania swoją właściwą skalę. Okazuje się dwukondygnacyjny, otwarty na krajobraz i w dużej mierze przeszklony. Ogród zachował swój naturalny charakter. Ingerencję ograniczono do najbliższego otoczenia budynku – tarasu, strefy wejściowej i schodów terenowych. W krajobraz włączono także duże głazy odkryte podczas rozbiórki poprzedniego domu, pozostawiając je w sąsiedztwie nowej realizacji.

Wykorzystano naturalną topografię działki

Nowa kubatura podąża za nachyleniem terenu. Projekt powstał w miejscu starego budynku, po którego usunięciu pozostało zagłębienie o różnicy poziomów wynoszącej około 3,6 metra względem drogi. Dom posadowiono tak, aby wykorzystać naturalną topografię działki. Dojrzałe drzewa rosną nawet dziesięć metrów poniżej poziomu budynku, przez co korony znajdują się niemal na wysokości pomieszczeń mieszkalnych. Centralna klatka schodowa łączy zachodnie i wschodnie skrzydło domu, czyli strefę dzienną i nocną. Głównym założeniem projektu jest oś widokowa prowadząca w głąb lasu.

Czytaj także: Nieśmiała willa chowa się pośród drzew. W środku luksus i meble na zamówienie

Układ budynku wynika zarówno z orientacji względem stron świata, jak i z warunków widokowych. Dom otwiera się na południe oraz w stronę lasu, pozostając zamknięty od strony północnej i ulicy. Program funkcjonalny rozłożono na kilku poziomach. Na poziomie drogi znajdują się zadaszony parking, przestrzeń wejściowa i gabinet. Niżej ulokowano strefę dzienną oraz część prywatną. Centralnym miejscem domu jest dwukondygnacyjna strefa dzienna otwarta na otoczenie. Czerwone stalowe profile okienne kontrastują z zielenią lasu widoczną za przeszkleniami. Ich nieregularne podziały miały według architektów przywoływać skojarzenia z kompozycjami Pieta Mondriana. W salonie pozostawiono odsłonięte betonowe stropy z widocznymi śladami szalunków, uzupełnione czarnymi oprawami oświetleniowymi.

Czerwona Willa Jevany w Czechach
Autor: Matej Hakár/ Materiały prasowe Czerwona Willa Jevany w Czechach. Proj. David Kraus, Miroslav Styk

Strefę prywatną połączono ze strefą dzienną długim korytarzem wyposażonym w ciąg białych szaf. Znajdują się przy nim sypialnia rodziców z garderobą i łazienką oraz pokoje dzieci. Wszystkie pomieszczenia otwierają się na widoki lasu. Korytarz kończy się wyjściem do ogrodu, które w przyszłości może funkcjonować jako niezależne wejście. Materiałowo dom opiera się na zestawieniu czerwonej stali, betonu, białych ścian i czarnych detali. Tę samą logikę kontynuowano we wnętrzach, których projekt powstał we współpracy z Janem Waltrem.

Za czerwienią kryje się beton, stal i drewno

Paleta materiałowa Willi Jevany została ograniczona do kilku podstawowych elementów - betonu, stali, tynku i drewna. Podstawę konstrukcji tworzą murowane ściany nośne z pustaków Porotherm i żelbetowe elementy, które odpowiadają za stabilizację budynku osadzonego na stromym terenie. Od strony północno-wschodniej zastosowano podziemne ściany żelbetowe, które przejmują naciski gruntu. Konstrukcję uzupełniają stalowe słupy eksponowane na południowo-zachodniej elewacji.

Monolityczne stropy nie zostały ukryte pod dodatkowymi warstwami wykończeniowymi; w części dziennej pozostawiono widoczne powierzchnie betonu z odciskami szalunków, dzięki czemu konstrukcja stała się integralnym elementem architektury wnętrza. Surowość materiału podkreśliła skalę dwukondygnacyjnego salonu i opowiedziała się za industrialnym charakterem domu.

Czerwona Willa Jevany w Czechach
Autor: Matej Hakár/ Materiały prasowe Czerwona Willa Jevany w Czechach. Proj. David Kraus, Miroslav Styk

Najbardziej wyrazistym materiałem jest jednak stal, która - widoczna z poziomu ulicy - odpowiada za charakterystyczny wizerunek budynku. Stalowe słupy, konstrukcje okienne i  dach parkingu zostały tu mocno wyeksponowane. Szczególną uwagę zwraca konstrukcja zadaszenia nad miejscami postojowymi. Ramowy układ ze stali wspiera dach szedowy pokryty blachą, nawiązujący w ten sposób do architektury przemysłowej. Czerwony kolor konstrukcji jest jednym z głównych elementów budujących tożsamość domu. Na zewnątrz stal koresponduje z elewacją wykończoną gładkim czerwonym tynkiem. Jednolita powierzchnia ścian wzmacnia geometryczny charakter bryły i pozwala wyeksponować kontrast pomiędzy intensywną czerwienią budynku a zielenią lasu.

Wnętrza utrzymano w oszczędnej estetyce. Ściany pokryto tynkiem gipsowym, w łazienkach zastosowano wykończenia betonowe. Podłogi w sypialniach wykonano z drewna, które wprowadza cieplejszy akcent do surowej kompozycji materiałowej. W pozostałych pomieszczeniach dominują betonowe posadzki, które podkreślają spójność całego założenia. Drewno pojawia się również na powierzchniach klatki schodowej, równoważąc obecność betonu i stali.

Architektura Murator Google News
Podcast Architektoniczny
Asman i Pieniężny. Niewidzialni architekci i bieda-architektura