Spis treści
Serial "Ołowiane dzieci" - budynki
Oglądacie serial „Ołowiane dzieci” na Netfliksie? Produkcja w reżyserii Macieja Pieprzycy opowiada poruszającą historię inspirowaną prawdziwymi wydarzeniami ze Śląska lat 70. Opowiada historię młodej lekarki, Jolanty Wadowskiej-Król, która odkrywa, że dzieci mieszkające w pobliżu Huty Szopienice masowo chorują na ołowicę - poważne zatrucie metalami ciężkimi. Kiedy bohaterka zaczyna nagłaśniać sprawę i walczyć o zdrowie najmłodszych pacjentów, wchodzi w konflikt z komunistycznym aparatem władzy. O czym jest serial "Ołowiane dzieci" przeczytacie tu. My dziś zajmiemy się budynkami. Dokładnie - Hutą Metali Nieżelaznych w Szopienicach - dziś już nieistniejącą - w jej miejscu są inne zakłady. To ona truła dzieci.
Czy huta z serialu Netflixa istnieje?
Czy ta huta, którą widzimy w serialu, istnieje? Owszem, ta historia wydarzyła się naprawdę w czasach PRL. Ale zdjęcia do serialu były kręcone w Katowicach, Rudzie Śląskiej, Świętochłowicach, Zabrzu, Gliwicach, Bytomiu i Warszawie. Monumentalną hutę "grała" zabrzańska elektrociepłownia, już nieczynna. Obecnie zabytkowa Elektrociepłownia Zabrze została kupiona przez grupę Arche za 7,4 mln zł. Kompleks o powierzchni ponad 5 ha obejmuje 13 obiektów poprzemysłowych zlokalizowanych w centrum miasta. Rewitalizacja ma kosztować około 70 mln zł, a jej zakończenie planowane jest na 2028 r. Oto ta huta w rzeczywistości i w serialu.
i
i
Historia huty w Szopienicach
A co z prawdziwą hutą - bohaterką tej opowieści? W 1834 roku niemiecka firma Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben założyła w Szopienicach hutę cynku Wilhelmina. Natomiast jeśli chodzi o najefektowniejsze budynki, to 1906 architekci Jerzy i Edward Zillmann zaprojektowali nowoczesną hutę cynku Uthemann, którą uruchomiono w 1912 roku.
Zillmannowie, kuzyni, urodzeni w Międzyrzeczu (dziś to woj. lubuskie), to wykształceni na Królewskim Uniwersytecie Technicznym w Charlottenburgu pod Berlinem, którzy założyli w 1902 roku wspólne biuro projektowe. Ich najbardziej znany projekt to osiedle Nikiszowiec w Katowicach. Są też autorami EC Szombierki w Bytomiu, nawiązujących do ceglanych, średniowiecznych zamków obronnych na Pomorzu.
- Projekt Hali i Dyrekcji Zakładów Cynkowych Uthemann jest dziś wraz z wieżą ciśnień jednym z ostatnich zachowanych budynków ogromnego kompleksu przemysłowego huty, działającej na powierzchni 150 000 m². Hala pierwotnie była siedzibą zarządu firmy, miejscem spotkań pracowników, mieściła biura produkcyjne i projektowe huty oraz laboratoria. Wkomponowano ją w wielopoziomowy układ przestrzenny huty, połączony wiaduktami kolejowymi, zorganizowanymi na osiach północ-południe i wschód-zachód - opisywali wielki budynek architekci z pracowni Atelier PS, którzy kilka lat temu opracowali projekt modernizacji.
Z kolei HMN Szopienice była największym polskim producentem wyrobów walcowanych z miedzi i mosiądzu. Moce produkcyjne przed likwidacją sięgały 40 tys. ton wyrobów rocznie. W 1976 zakład został wyłączony z użytku. W latach 80. planowano urządzić w tym miejscu skansen. Tych planów nie zrealizowano, a potem część obiektów huty zburzono. Zachowały się: cechownia, muflarnia, komin, wieża ciśnień i portiernia.
Czy w Katowicach istnieje osiedle Targowisko?
Szopienice wcale nie grają Szopienic w serialu! Nie ma już familoków, które stały nieopodal w Szopienicach.
Targowisko było na Burowcu, między hutą, torami tramwajowymi i linią kolejową. - Niskie rudery bez toalet i łazienek pamiętające jeszcze dziewiętnastowieczne początki huty - to fragment książki autorstwa Michała Jędryki pt. "Ołowiane dzieci". - Domy czerniały przeżarte ołowiowym pyłem i brudem.
W serialu Targowisko grały inne osiedla.
Kiedy w Katowicach oficjalnie zaprezentowano produkcję Netfliksa w kinie, pojawiły się głosy, że Katowice są w nim pokazane niczym skansen z lat 70. Dlatego warto pamiętać, że ten przemysłowy obszar już nie istnieje i że miasto tak nie wygląda - ani nie wyglądało w latach 70.
- Dzielnica Targowiska, gdzie dzieje się lwia część serialu, już nie istnieje, w tym miejscu jest park - podkreślał reżyser Maciej Pieprzyca. I dodał: Zdjęcia kręciliśmy w trzech miejscach - lekarka jest w kolonii Alfred, wychodzi za róg i jest w Lipinach czy Bytomiu.
To jedno z osiedli na Śląsku, które "grało" Szopienice:
i
Huta w Szopienicach dzisiaj
A tak dziś wygląda dawna huta Uthemann. Mówi się o niej: śląski Czarnobyl, Oto budynki z początku XX wieku A w zasadzie – pozostałości po wielkim zakładzie. Czyli monumentalna cechownia i wieża ciśnień. Zobaczcie wideo.
To obiekty, wpisane do rejestru zabytków, ale daleko im do świetności. Są za to ozdobione muralami młodych artystów, nawiązujących do przemysłowej historii tego miejsca.
