Spis treści
Cztery historyczne obiekty spółki na Śląsku
Podczas jubileuszowej, dziesiątej edycji 4 Design Days, która odbyła się 23 stycznia w Katowicach, Grupa Arche zaprezentowała projekt rewitalizacji Elektrociepłowni Zabrze. Informacje przedstawiono w ramach panelu „Hot List: O tych projektach mówi branża! Najświeższe projekty, które już wkrótce zdefiniują miejski krajobraz”. W trakcie wydarzenia firma poinformowała również o planach zakupu kolejnego zabytkowego obiektu na Śląsku. Jak przekazano w nagraniu odtworzonym uczestnikom konferencji, prezes Arche Władysław Grochowski wskazał na zainteresowanie nieruchomością zlokalizowaną w budynku dawnej elektrowni Renarda w Sosnowcu, która miałaby być czwartym historycznym obiektem spółki w województwie śląskim.
Zakończenie rewitalizacji planowane jest na 2028 r.
Zabytkowa Elektrociepłownia Zabrze została zakupiona przez Grupę Arche w połowie 2024 r. za kwotę 7,4 mln zł. Kompleks o powierzchni ponad 5 ha obejmuje 13 obiektów poprzemysłowych zlokalizowanych w centrum miasta. Rewitalizacja ma kosztować ok. 70 mln zł, a jej zakończenie planowane jest na 2028 r.
Czytaj także: Kontrowersje w Konstancinie-Jeziornie. Grupa Arche ma wybudować osiedle dla nawet 10 tys. mieszkańców
Głównym założeniem projektu będzie adaptacja istniejącej zabudowy z minimalną ingerencją w historyczną substancję. Przewidziano zachowanie śladów użytkowania budynków, w tym pęknięć i oryginalnych materiałów budowlanych - co jest z resztą charakterystyczne dla projektów Grupy Arche. Nowe elementy wyposażenia mają mieć charakter lekkich, często mobilnych konstrukcji, które nie zmienią skali i charakteru przemysłowych hal. Jak wyjaśnił Piotr Grochowski:
Nie zamierzamy tu wchodzić z ciężkim sprzętem, by burzyć i budować wszystkiego od nowa. Naszym celem jest ożywienie miejsca, które od 1897 r. było "Sercem Śląska". Chcemy, aby ten obiekt, który kiedyś dawał miastu prąd i ciepło, w przyszłości zaczął "produkować" dobrą energię poprzez kulturę, spotkania i edukację
Jednym z kluczowych elementów programu będzie Muzeum Energetyki o powierzchni ok. 2 tys. m², zlokalizowane w dawnej kotłowni. Zachowane piece mają pozostać integralną częścią ekspozycji. W hali turbin zaplanowano strefę gastronomiczną w formie otwartej hali targowej, przy jednoczesnym pozostawieniu turbin i pomp w ich pierwotnym układzie. Maszyny mają zostać częściowo udostępnione do oglądania poprzez zastosowanie przezroczystych elementów konstrukcyjnych.
Nowy budynek powstanie w technologii modułowej
Projekt obejmuje również funkcję hotelową. Łącznie przewidziano ok. 250 pokoi, z czego około 100 powstanie w adaptowanych budynkach historycznych. Pozostałe 150 pokoi zaplanowano w nowym obiekcie zlokalizowanym we wschodniej części terenu. Budynek ten ma zostać zrealizowany w technologii modułowej i urbanistycznie domknąć istniejącą zabudowę. Jego forma i detale architektoniczne będą nawiązywać do stalowych konstrukcji dawnych chłodni kominowych.
Czytaj także: Jeszcze będzie przepięknie. W holendrach zakwitną kwiaty, w windach wzniesiemy toasty
Teren elektrociepłowni ma pozostać dostępny dla szerokiego przekroju użytkowników. W programie przewidziano działania edukacyjne skierowane m.in. do szkół oraz inicjatywy społeczne, w tym aktywności dla seniorów. Istotnym elementem inwestycji jest przekształcenie otoczenia obiektów – planowane jest dwukrotne zwiększenie powierzchni terenów zielonych oraz ograniczenie utwardzeń.
W miejscu dawnych chłodni kominowych ma powstać Park Industrialny z funkcją rekreacyjną i wydarzeniową. Zaplanowano tam strefę festiwalową dla ok. 5 tys. osób oraz plac zabaw inspirowany przemysłowym charakterem miejsca. Całość ma zostać powiązana funkcjonalnie i komunikacyjnie z sąsiednimi atrakcjami poprzemysłowymi, w tym Kopalnią Guido i Sztolnią Królowa Luiza.
Rewitalizacja Fabryki Urządzeń Górniczych Montana
To nie była jedyna zapowiedź rewitalizacji podczas tegorocznej edycji 4 Design Days. W Katowicach zaprezentowano również projekt przekształcenia dawnej Fabryki Urządzeń Górniczych Montana, który zakłada adaptację historycznego zakładu na wielofunkcyjne centrum usługowe z zachowaniem przemysłowego charakteru zabudowy. Autorem koncepcji jest Studio Wojciech Fudala. Jednym z punktów odniesienia dla projektu była sąsiadująca Fabryka Porcelany, która wcześniej przeszła proces rewitalizacji. Oba obszary, dotychczas rozdzielone metalowym ogrodzeniem, ma połączyć ogólnodostępny plac miejski.
Założeniem projektu jest maksymalne wykorzystanie istniejącej struktury obiektu oraz zachowanie historycznych detali, co pozwala ograniczyć zakres ingerencji i zmniejszyć wpływ inwestycji na środowisko. Na terenie fabryki pozostanie także dawna suwnica, pełniąca funkcję stałego elementu przypominającego o pierwotnym przeznaczeniu obiektu.
Planowana realizacja ma doprowadzić do powstania przestrzeni łączącej funkcje innowacyjne, biznesowe i publiczne. Wysokie, ponad dziesięciometrowe hale umożliwiają wprowadzenie dodatkowej kondygnacji. Na powierzchni około 3 tys. m² przewidziano utworzenie hubu technologicznego oraz strefy coworkingowej dla startupów, freelancerów, zespołów technologicznych i małych firm. Program uzupełnią sale szkoleniowe, konferencyjne i eventowe, przeznaczone m.in. do organizacji spotkań branżowych, hackathonów i wydarzeń kulturalnych. Na poziomie parteru zaplanowano usługi ogólnodostępne, w tym gastronomię, ofertę sportową oraz placówki medyczne, skierowane do mieszkańców i użytkowników kompleksu.
