Spis treści
Piekarnia Rajcherta w Warszawie. Projekt nadbudowy
Piekarnia Teodora Reicherta (Rajcherta) przy ul. Grochowskiej 224 w Warszawie, pamiętająca same początki II Rzeczpospolitej, od wielu lat stała zamknięta na głucho. To jeden z ostatnich zachowanych w tej okolicy śladów dawnego Grochowa i jeden z nielicznych w dzielnicy zabytków niemieszkalnych (pozostałe to m.in. Dom Słowa Bożego, kompleks Sinfonia Varsovia oraz hala sportowa KS Orzeł). Potomkinie dawnych właścicieli długo walczyły o odzyskanie budynku, upaństwowionego na mocy dekretu Bieruta. Udało się to w końcu w 2012 r., co otworzyło drogę do prób ratowania obiektu, jednak ostatecznie okazało się to dla właścicielek niemożliwe z powodu ogromnych kosztów remontu. Podjęły więc decyzję o sprzedaży.
Budynkiem od kilku lat interesowali się deweloperzy. Firma Bouygues Immobiler Polska, z którą właścicielki zawarły umowę przedwstępną, planowała nadbudowę budynku do sześciu pięter. Z oryginalnej konstrukcji miały pozostać jedynie dwie ściany zewnętrzne oraz brama na podwórze. Wzbudziło to jednak opór aktywistów, którzy wraz z konserwatorem zabytków zaczęli walczyć o zachowanie dawnej piekarni w oryginalnej formie.
i
i
Pod naciskiem opinii publicznej tematem zainteresowały się także władze dzielnicy, które przedtem nie przejawiały chęci zakupu zabytku, uzasadniając to wysokimi kosztami. 13 października 2023 r. Burmistrz Dzielnicy Praga-Południe m.st. Warszawy Tomasz Kucharski ogłosił, że dzielnica kupiła dawną piekarnię i ją wyremontuje. W budynku zapowiadano pierwotnie centrum społeczno-kulturalne z kinem studyjnym, salą koncertową, galerią i biblioteką.
Po wielu latach perypetii z konserwatorem zabytków i ministerstwami, spadkobiercy piekarni Rajcherta przy rondzie Wiatraczna podpisali umowę przedwstępną sprzedaży tej nieruchomości deweloperowi. Zdecydowałem się jednak na skorzystanie z przysługującego Dzielnicy Praga-Południe prawa pierwokupu i dzięki temu przejęliśmy wspomniany budynek by uratować ten cenny dla Pragi-Południe zabytek – informował w 2023 r. burmistrz dzielnicy na Facebooku. – Dzięki wsparciu władz stolicy, które przychyliły się do prośby Zarządu Dzielnicy, znaleźliśmy środki na ten cel.
Zabytek w zawieszeniu. Problemem stan budynku?
Niestety, od jesieni 2023 r. przy budynku nie ruszyły żadne prace. W styczniu 2025 r. na pytania dziennikarzy eski.pl miasto odpowiadało, że inwestycja jest dopiero na etapie przygotowań i uzgodnień z konserwatorem zabytków. To samo urzędnicy powtórzyli w listopadzie, dodając, że konieczne jest wykonanie dodatkowych ekspertyz technicznych, które pomogą ustalić, jakie prace są możliwe w budynku. Wspomniano m.in. o analizach mykologicznych, co nasuwa podejrzenie, że wilgoć i grzyb mogły zniszczyć obiekt w większym stopniu, niż sądzono.
Obecnie analizy wciąż trwają, a przyszłość piekarni Rajcherta jest niepewna. Jeszcze kilka lat temu zapowiadano, że w 2025 r. ogłoszony zostanie konkurs na koncepcję architektoniczną przebudowy piekarni. Padały nawet konkrety: koszty na poziomie 23 mln zł i finisz w 2028 r. Teraz to wszystko już jednak nieaktualne. Dopóki miasto nie uzyska i nie przeanalizuje ekspertyz, nie jest nawet pewne, co w budynku powstanie. Urzędnicy wspominają tylko o funkcji społeczno-kulturalnej, bez konkretów. Również zaprezentowanie konkretnych projektów dzielnica uzależnia od wyników analiz. Wciąż nie wiemy więc, jak budynek będzie finalnie wyglądał.
Historia piekarni Teodora Reicherta
Zbudowana w latach 1918–1927 r. piekarnia Teodora Reicherta (Rajcherta) przy ul. Grochowskiej 244 to dwukondygnacyjny obiekt z cegły. Architektonicznie budynek raczej się nie wyróżnia, ale stanowi rzadką pozostałość dawnej zabudowy tych rejonów. Cenne są także ślady historii, które nosi: na elewacji od strony ul. Wiatracznej widać ślady ostrzału artyleryjskiego we wrześniu 1939 r., a na rozmaitych częściach budynku widnieją znaki różnych cegielni. Warto dodać, że w trakcie drugiej wojny światowej w budynku przechowywano cenne dokumenty cechowe, m.in. przywileje Zygmunta Augusta, Władysława IV i Jana Kazimierza.
- Sprawdź: Muzeum Getta Warszawskiego - zima nie zatrzymała prac na budowie. Zobaczcie styczniowy plac budowy
Przed wojną piekarnia Rajcherta słynęła jako jedna z najlepszych w tej części miasta. Po wojnie działalność piekarni wznowiono w ramach spółdzielni „Społem”, zaś potem budynek należał do Spółdzielni Piekarsko-Ciastkarskiej. To za jej „rządów” obiekt zamknięto. Do początków XXI w.dawna piekarnia popadała w ruinę, a wyposażenie wnętrz rozkradali złodzieje. Dziś pokryty graffiti budynek, zamknięty i zabezpieczony przed wstępem osób niepowołanych, czeka na zapowiadany remont.
Po planowanej modernizacji będzie jednym z najpiękniejszych i najważniejszych zabytków, świadczącym o przemysłowej przeszłości naszej dzielnicy – zapewnia burmistrz Pragi-Południe.
- Zobacz galerię: 3. linia metra w Warszawie. Zmiany na Pradze-Południe
