Spis treści
Zatoka Sztuki w Sopocie, czyli Łazienki Północne. Będzie pełny remont
Gdy w 2023 r. na mocy wyroku sądu budynek dawnej Zatoki Sztuki przy al. Mamuszki 14 wrócił w ręce miasta, jego stan był opłakany. Ostatni dzierżawca, spółka Art Invest, wyłączył na zimę ogrzewanie, a przez dziurawy dach do środka miesiącami dostawała się woda. Opuszczając obiekt, spółka nie zabrała nawet swoich rzeczy, zaś w chłodniach urzędnicy znaleźli zepsute jedzenie. Budynek miał też odcięte media.
- Zobacz także: A2P2 i KCAP stworzą masterplan dla Gdańska. Jest umowa. „Ogromna szansa dla południowych dzielnic”
Spodziewaliśmy się, że budynek jest w złym stanie, ale po wejściu do środka, stan dewastacji przerósł nasze wyobrażenia. Budynek wyglądał na opuszczony w pośpiechu. W środku pozostawiono materace, łóżka, ubrania, rzeczy osobiste, jedzenie psujące się w chłodniach, nie było prądu, brudne garnki, stosy naczyń, brudna pościel. Dach był dziurawy, część pomieszczeń zalana, a wszystkie zawilgocone. Wywieźliśmy 10 kontenerów samych śmieci, nie mówiąc o wyposażeniu, które zabrał komornik
– opisywała wówczas Magdalena Czarzyńska-Jachim, wiceprezydentka Sopotu.
i
Miasto nie zasypiało jednak gruszek w popiele. Wnętrza szybko oczyszczono i rozpoczęto przeglądy oraz doraźny remont. Trzeba było m.in. dostosować budynek do przepisów pożarowych (najemca m.in. wykonał sufit jednej z kondygnacji z materiałów łatwopalnych), wykonać nową wentylację, podłączyć media, osuszyć ściany oraz naprawić zawody bezpieczeństwa i hydranty.
W połowie 2023 r. gospodarzem budynku została Bałtycka Agencja Artystyczna BART, zaś w listopadzie oddano do użytku część pomieszczeń, m.in. restaurację. W 2024 r. nowe centrum kultury Mamuszki 14 ruszyło pełną parą i zaczęło organizować liczne wydarzenia kulturalne.
i
Teraz miasto działa dalej. W styczniu 2026 r. miasto przyjęło uchwałę o pożyczce na kwotę 27 mln zł, która ma wystarczyć na generalny remont. Nie podano jak na razie daty realizacji.
[Celem jest – przyp. red.] stworzenie nowoczesnej, wielofunkcyjnej przestrzeni przeznaczonej do realizacji różnorodnych wydarzeń artystycznych, a także sali konferencyjnej, która umożliwi organizację spotkań i wydarzeń kulturalnych. Istotnym elementem projektu jest stworzenie na dachu budynku zielonej strefy, która nie tylko zagospodaruje dużą część wód opadowych, ale również będzie pełnić funkcję rekreacyjną
– podaje miasto.
Historia Łazienek Północnych w Sopocie. Nie zawsze cieszyły się złą sławą
i
Dzieje Łazienek Północnych w Sopocie sięgają 1903 r., kiedy to kilkaset metrów na północ od mola utworzono strzeżone kąpielisko. Kilka lat później powstały bardziej znane Łazienki Południowe. Stojący tu pierwotnie drewniany obiekt (na zdjęciu powyżej widoczny w 1910 r.) zaprojektował Paul Puchmüller – urodzony w 1875 niemiecki architekt, któremu Sopot zawdzięcza wiele spośród swoich ikonicznych budynków. Łazienki Północne od początku służyły zarówno jako przebieralnie (340 kabin), jak i restauracja oraz kawiarnia. Były także łaźnie do całorocznych kąpieli leczniczych w wodzie z rozmaitymi dodatkami.
Pod koniec lat 30. Łazienki Północne przebudowano: zniknęły charakterystyczne kopuły, a cały budynek przykryto płaskim dachem. Lekki drewniany obiekt, o dziwo, przetrwał wojnę, choć w latach 50. był już w nie najlepszym stanie. Mimo to pozostawał w użytkowaniu. Ostatecznie jednak w latach 60. popadający w ruinę budynek rozebrano. W latach 1967–1972 na sopockiej plaży stanęły zupełnie nowe, betonowe Łazienki Północne projektu Janusza Kowalskiego. Budynek otrzymał państwową nagrodę i przez lata służył wczasowiczom: w środku znajdowały się przebieralnie, restauracja, pomieszczenia biurowe, lokale handlowo-usługowe i kawiarnia, zaś na dachu taras do opalania się.
i
Po roku 1989 zaniedbany obiekt zaczął cieszyć się złą sławą. Dochodziło tu do alkoholowych i narkotykowych ekscesów, a w rozmaitych interesach maczała palce mafia. W budynku przez lata działały kolejne kluby nocne, a dzierżawcy co chwila się zmieniali.
Zaalarmowane sytuacją miasto rozpoczęło starania o odzyskanie obiektu lub przynajmniej zapanowanie nad nim. W 2009 r. we współpracy z urzędnikami w Łazienkach Północnych rozpoczęło działalność Multidyscypliarne Centrum Kulturalno-Artystyczne „Zatoka Sztuki”. To miał być nowy początek, ale sprawy szybko przybrały zły obrót. Zamiast wydarzeń kulturalnych i kawiarni pojawiły się kluby taneczne i kolejne problemy z narkotykami oraz przemocą. Media opisywały głośne przypadki przestępstw seksualnych i zaginięć powiązanych z sopockim obiektem. Na podstawie oskarżeń o wieloletnie wykorzystywanie seksualne osób nieletnich w dawnej Zatoce Sztuki powstała głośna książka pt. „Zatoka świń”. Miastu udało się realnie odzyskać kontrolę nad budynkiem w 2023 r.
- Przejdź do galerii: Architektura Sopotu
