Architektura MuratorTechnikaWieżowce Norra Tornen w Sztokholmie

Wieżowce Norra Tornen w Sztokholmie

Brutalistyczną formę uzyskano dzięki ułożeniu na sobie modułów wypiętrzających się schodkowo. Kontynuacja stylu widoczna jest w detalach fasady. Do budowy wykorzystano prefabrykowane panele z karbowanego betonu o charakterystycznym zarysie żeber i widocznym kruszywem zastosowanym w mieszance betonu. Wykorzystanie takiej okładziny umożliwiło utrzymanie jednolitego wyrazu elewacji pomimo wielu jej funkcji. Widoczne rowki wykorzystano także jako otwory dla pionów wentylacyjnych oraz dla naturalnej wentylacji apartamentów – pisze Radosław Stach.

Wieżowce Norra Tornen w Sztokholmie
Widok od strony ulicy Torsgatan – pierwszą z wież, Innovationen, ukończono we wrześniu 2018 roku, druga ma powstać do końca 2019 roku; Fot. Laurian Ghinitoiu
Wieżowce Norra TornenSztokholm, Szwecja
AutorzyOMA
Współpraca autorskaReinier de Graaf
KonstrukcjaArup
Konsultant ds. fasady:Arup Façade Engineering
Akustyka:ACAD
InwestorOscar Properties
Powierzchnia terenu:660 m² (Innovationen); 575 m² (Helix)
Powierzchnia całkowita:42 299 m² (23 479 m² – Innovationen, 18 820 m² – Helix)
Wysokość:125 m (Innovationen); 110 m (Helix)
Projekt (data)2013
Realizacja:2018 (I etap), 2019 (II etap)

Norra Tornen to kompleks dwóch wieżowców mieszkalnych – Innovationen oraz Helix Tower – zlokalizowanych w nowej dzielnicy Hagastaden w północnej części Sztokholmu. To architektoniczny znak rozpoznawczy stolicy. Obiekt, którego projekt wyłoniono w 2013 roku w konkursie architektonicznym, zaprojektowany został przez pracownię OMA we współpracy z firmą deweloperską Oscar Properties. Zaproponowana koncepcja stanowiła bezpośrednie nawiązanie do projektu Aleksandra Wolodarskiego, byłego architekta miasta. Głównym jej założeniem są ułożone na sobie moduły mieszkalne, tworzące wieże o zmiennej wysokości, wypiętrzające się schodkowo z dwóch stron w kierunku osi ulicy Torsgatan. Brutalistyczny wyraz brył nie jest przypadkowy, Szwecja uważana jest za kolebkę tego wyrazistego stylu. Według krytyka architektury Reynera Banhama pierwsza wzmianka o brutalistycznej architekturze pojawiła się w liście szwedzkiego architekta Hansa Asplunda do syna.

Wieżowce Norra Tornen w Sztokholmie
Montaż modułów mieszkalnych; Fot. OMA

Oddany do użytku w październiku 2018 roku pierwszy etap inwestycji Norra Tornen – wieża Innovationen – składa się ze 182 apartamentów o zmiennej kubaturze (od 44 m2 – mieszkania z jedną sypialnią, do 271 m2 – mieszkania typu penthouse), o łącznej powierzchni 23 479 m2 i wysokości 125 m. Budynek jest jednym z niewielu przykładów współczesnej architektury w rejonie centrum, którego przeważającą część stanowią obiekty z okresu sprzed II wojny światowej. To charakterystyczny element perspektywicznej polityki miasta, wpisującej się w ogólnoeuropejski nurt dogęszczania śródmieść z jednoczesną troską o poprawę jakości życia jego mieszkańców. W tym przypadku Sztokholmu, cieszącego się jednym z najlepszych wskaźników powietrza wśród europejskich miast. Drugi z budynków – Helix Tower – o niemalże identycznej stylistyce składa się ze 138 apartamentów o łącznej powierzchni 18 820 m2 i wysokości 110 m. Obiekt ma zostać zakończony pod koniec 2019 roku, by wraz z pierwszą wieżą stworzyć formę „północnej bramy miasta”. W obu wieżowcach, oprócz przestrzeni mieszkalnych, zaplanowano dodatkowe funkcje, takie jak sala kinowa, przestrzeń eventowa czy sauna z siłownią. Zlokalizowane na poziomie parteru lobby wejściowe uzupełniają przestrzenie komercyjne. Większość pomieszczeń technicznych znajduje się na kondygnacjach podziemnych.

Wieżowce Norra Tornen w Sztokholmie
Charakterystyczną fakturę i barwę płyt elewacyjnych uzyskano dzięki dodaniu do betonu kolorowego kruszywa; Fot. OMA

Konstrukcja

Adaptacja koncepcji modułowej z dużą liczbą przeszkleń oraz tarasów wiąże się ze znacznie większym współczynnikiem W/T (wall-to-floor) – stosunku powierzchni fasady do powierzchni podłogi, co ma bezpośrednie przełożenie na koszty inwestycji. W Norra Tornen ten współczynnik waha się w okolicach 1 (dla większości deweloperów wartość powyżej 0,5 może stanowić komplikacje przy wyliczaniu stopy zwrotu inwestycji). Architekci wraz z deweloperem zdecydowali się jednak na poszukiwania oszczędności w innym obszarze inwestycji – prefabrykacji. W przypadku wieżowców Norra Tornen dzięki zastosowanej technologii udało się m.in. przyspieszyć proces budowy, co ma znaczenie przy wysokich kosztach pracy w krajach skandynawskich, a także umożliwia kontynuację budowy nawet przy temperaturach poniżej 5°C, często stanowiącą granice dla standardowych rozwiązań typu in situ. Charakterystyczna forma, a także duża liczba panoramicznych przeszkleń, umożliwiła doprowadzenie do wnętrz większej ilości światła dziennego. Aspekt ten jest ważny przy wyborze mieszkania, zwłaszcza w Skandynawii, gdzie nasłonecznienie w skali roku jest znikome. Brutalistyczne podejście do formy wieżowców ma również swoją kontynuację w detalach fasady. Do budowy wykorzystano prefabrykowane panele z karbowanego betonu o charakterystycznym zarysie żeber i widocznym kruszywem zastosowanym w mieszance betonu. Wykorzystanie takiej okładziny – ostatecznie zdecydowano się na moduł 30/13 mm – umożliwiło utrzymanie jednolitego wyrazu fasady pomimo wielu jej funkcji. Widoczne rowki wykorzystano także jako otwory dla pionów wentylacyjnych oraz dla naturalnej wentylacji apartamentów. Żłobienia wraz z izolacją akustyczną umieszczoną na sufitach balkonów działają również jak absorbery dźwięku. Wykorzystanie prefabrykowanych paneli betonowych oraz modułów konstrukcyjnych umożliwiło precyzyjną aranżację detali technicznych, które przy konstrukcji typu in situ mogłyby znacząco wpłynąć na „czystość” elewacji. Instalacje wodne takie jak odwodnienie balkonów czy system przeciwpożarowych sprinklerów zostały uwzględnione już na etapie projektu prefabrykatów i zatopione w konstrukcji betonowej, a następnie poprowadzone w przestrzeni technicznej sufitów podwieszanych.

Wieżowce Norra Tornen w Sztokholmie
Ogromne przeszklenia otwierają widoki na panoramę Sztokholmu; Fot. Ossip van Duivenbode
Tagi:
Hypérion w Bordeaux – najwyższy drewniany wieżowiec Francji Właśnie oddano do użytku 50-metrowy budynek Hypérion w Bordeaux. Obiekt, wykonany w technologii betonowo-drewnianej według projektu pracowni Viguier Architecture, to obecnie najwyższa konstrukcja drewniana we Francji.
Warsaw UNIT: nowy wieżowiec Warszawy Warsaw UNIT to kolejny wieżowiec, jaki powstał na warszawskiej Woli. Koncepcję liczącego 200 metrów obiektu przygotowała Polsko-Belgijska Pracownia Architektury Projekt.
Towarowa Towers projektu FS&P Arcus Rozpoczyna się budowa dwóch 95-metrowych wież Towarowa Towers przy ulicy Prostej w Warszawie. Za projekt wieżowców odpowiada pracownia FS&P Arcus.
Solidna komercyjna architektura: o Skylinerze Łukasz Pancewicz Jeśli trwałość, elastyczność i energooszczędność są najważniejszymi kryteriami współczesnej architektury biurowej, nowy warszawski wieżowiec spełnia je wszystkie. O nowej realizacji biura APA Wojciechowski pisze Łukasz Pancewicz.
Skyliner w Warszawie: po wieżowcu oprowadza Michał Sadowski Zakończyła się budowa Skylinera, kolejnego wieżowca na warszawskiej Woli. Po realizacji oprowadza nas architekt Michał Sadowski z pracowni APA Wojciechowski [GALERIA].
WTC w Nowym Jorku: o konstrukcji World Trade Center W tym roku mija 20 lat od zamachu na WTC w Nowym Jorku. W wyniku ataku zginęło blisko 3 tys. osób. Przypominamy tekst konstruktora Adama Zbigniewa Pawłowskiego, profesora i wykładowcy Politechniki Warszawskiej, który szczegółowo objaśnia, dlaczego doszło do zawalenia się wież WTC i czy można było opóźnić katastrofę.