Bieżące wydanie
KONTEKSTY
Reklamowy smog nad Polską
Prawo do czystego miasta wiąże się z potrzebą walki z zanieczyszczeniami wody i powietrza, ale także z hałasem i nośnikami informacji wizualnej – mówi burmistrz São Paulo Gilberto Kassab, który wytoczył wojnę reklamom w przestrzeni publicznej i ją wygrał. W Polsce coraz częściej sprzeciw wobec wizualnego zaśmiecania miast wyrażają media, stowarzyszenia zajmujące się estetyką przestrzeni publicznej, a nawet sami obywatele
Tekst: Dawid Hajok
REALIZACJE
Modernizacja Dworca Centralnego w Warszawie
(Autorzy: Towarzystwo Projektowe, projektanci: Grzegorz Niwiński, Jerzy Porębski)
Okazją do przeprowadzenia pierwszych od ponad 30 lat poważniejszych prac remontowych na Dworcu Centralnym stało się powierzenie Polsce i Ukrainie organizacji mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 roku. We wstępnym projekcie zapisano jedynie konieczność poprawy jego estetyki, w tym wykonanie nowej informacji wizualnej i aranżacji przestrzeni handlowych oraz uporządkowanie reklam. Równocześnie pracowano bowiem nad założeniami do dwuetapowego konkursu architektonicznego na nowy obiekt, który jednak się nie odbył. O przywracaniu i dodawaniu wartości oraz stylu głównego projektanta obiektu – Arseniusza Romanowicza – piszą Werner Huber, redaktor szwajcarskiego magazynu „Hochparterre” i krytyk Grzegorz Stiasny, a o idei jego modernizacji Jerzy Porębski i Grzegorz Niwiński z Towarzystwa Projektowego. Ponadto historię dworca przybliża Hubert Trammer, przebieg inwestycji – prezes zarządu PKP S.A. Maria Wasiak, a znaczenie gmachu dla przestrzeni Warszawy Tomasz Gamdzyk z Wydziału Estetyki urzędu miasta i historyk sztuki Małgorzata Omilanowska.
TECHNIKA
Muzeum regionalne w chińskim Ordos
(Autorzy: MAD)
Pod względem ideologicznym i konstrukcyjnym budynek nawiązuje do projektu kopuły geodezyjnej, którą Richard Buckminster Fuller chciał przykryć Manhattan. Jest wielkopowierzchniową strukturą prętową, której konstrukcje od zewnątrz i od wewnątrz ukryto pod okładzinami. Strukturę stężono płaskimi kratownicami o łukowym pokroju i pokryto z wierzchu blachą pofałdowaną, paro- i termoizolacją oraz prostokątnymi panelami aluminiowymi. Te ostatnie, prefabrykowane na placu budowy, malowano proszkowo i montowano na stalowych łatach.
Autor tekstu: Maciej Lewandowski, fot. Shu He/ MAD i Tobias Andersson Åkerblom
PIERWSZE W POLSCE
Spodek rozciągany i ściskany
Katowicki Spodek, autorstwa Wacława Zalewskiego, jest przede wszystkim pierwszym w świecie przykładem struktury projektowanej według autorskiej metody przebiegu strumieni sił, na pierwszy rzut oka niemożliwej do skonstruowania, a jednak zaskakująco stabilnej, w której podwieszone trybuny nadają budowli charakterystyczny, kultowy już dzisiaj, kształt latającego statku kosmicznego – pisze badaczka architektury, historyk sztuki Uniwersytetu Śląskiego Irma Kozina
Fot. Mieczysław Migoń, konstrukcja dachu Spodka
CO SIĘ PROJEKTUJE
Szczecińskie studio mellon opracowało masterplan 36-hektarowego powojskowego terenu nad samym morzem w Mielnie, na którym prywatny inwestor chce zrealizować ogromny kompleks rekreacyjno-wypoczynkowy
CZYTELNIA
Nowe książki i magazyny z własnego księgozbioru oraz nowości wydawnicze polecają krakowscy architekci Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak, autorzy wielokrotnie nagradzanych budynków mieszkalnych i przestrzeni publicznych, a Obraz miasta Gordona Cullena recenzuje dla nas Hubert Trammer
WARSZTAT
Podczas renowacji dworca odkrywano niezidentyfikowane fragmenty stalowych konstrukcji, sieci rynnowych odwodnień, cieknące dylatacje czy pęknięcia stropów. Jeśli już po godzinach siedzenia w archiwum udało się znaleźć część dokumentacji mogącej pomóc w realizacji, to okazywało się, że nie zawsze budowano według projektu – wyjaśnia współpracująca przy remoncie obiektu Jolanta Fabiszewska
ZAWÓD ARCHITEKT
Nie projektuję wbrew klientowi. Zawód Architekta wymaga kompromisów i ja się ich nie wstydzę – rozmowa z Ryszardem Girtlerem, współautorem Nowego Domu Braci Jabłkowskich
Spis treści
PRZEGLĄD – aktualne wydarzenia, projekty i publikacje
Polecamy
• Dwa miasta, jedno biennale – wystawa w Shenzhen i Hongkongu
• Architektura i fotografia – ikoniczne budynki XX i XXI wieku w obiektywie mistrzów fotografii w wiedeńskim Muzeum Sztuki Stosowanej
• Dagarama – epilog – futurystyczne projekty miast Jana Głuszaka w Instytucie Awangardy
• Pruitt-Igoe od nowa – konkurs ideowy na ożywienie miejsca po wysadzonym w 1972 roku modernistycznym amerykańskim osiedlu
• Postępowa OMA – dorobek słynnej pracowni w londyńskiej Barbican Art Gallery
Co się wydarzyło
• Wystawa Awangarda Jutra – najciekawsze młode pracownie architektoniczne w Polsce
• Wieża widokowa autorstwa polskiego architekta w nadmorskiej miejscowości w południowej Anglii
• Cykl Rekonstrukcja/Dekonstrukcja w Domu Spotkań z Historią – o zniszczeniu i odbudowie Drezna, Wrocławia, Warszawy, Berlina, Kaliningradu i Hiroszimy
• Sztuka Architektura Miasto – debata o artystycznych ingerencjach w przestrzeni miejskiej
• Rozstrzygnięcie pierwszej edycji Polskiego Konkursu Graficznego
Co się projektuje
Ekspozycja w Muzeum Historii Polski
(Autorzy: WWAA)
Biurowiec przy Chmielnej w Warszawie
(Autorzy: Bulanda, Mucha – Architekci)
Nowe Mielno
(Autorzy: mellon architekci)
Muzeum Ruchu Harcerskiego w Krakowie
(Autorzy: Ferdzynowie)
Wieżowiec przy rondzie ONZ w Warszawie
(Autorzy: schmidt hammer lassen architects)
Hotel w Pobierowie
(Autorzy: Re)
Czytelnia
Najlepsze książki wybierają i opisują dla nas krakowscy architekci Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak. Tym razem są to: Street Furniture Chrisa van Effelena, Modernizm na peryferiach. Architektura Skoczowa, Śląska i Pomorza 1918-1939 pod redakcją krytyka sztuki Andrzeja Szczerskiego, Architektura wspólnoty Léona Kriera oraz album Woman as Design: Before, Behind, Between, Above, Below Stephena Bayleya. Ponadto recenzja Huberta Trammera książki Obraz miasta Gordona Cullena oraz Agnieszki Dąbrowskiej albumu MDM/KMA – architektoniczna spuścizna socrealizmu w Warszawie i Berlinie
Z naszych portali
O tym, czym w ciągu ostatniego miesiąca żyli czytelnicy dwóch naszych serwisów internetowych: architektura.muratorplus.pl i archirama.pl piszą ich prowadzący
PIERWSZE W POLSCE
O katowickim Spodku, uważanym za pierwszą w świecie konstrukcję wzniesioną zgodnie z zasadami tensegrity – pisze badaczka architektury, historyk sztuki Uniwersytetu Śląskiego Irma Kozina
W MOIM MIEŚCIE - ankieta
Czego najbardziej brakuje, a czego jest za dużo, co trzeba koniecznie zobaczyć, a co wydaje się przereklamowane, co się buduje, a co niszczy – w nowym cyklu „Architektury-murator” ludzie kultury opowiadają nam o miastach, w których żyją i pracują. W lutym: urodzony w Genewie, a mieszkający w Polsce fotograf Nicolas Grospierre o tym, co lubi, a co mu przeszkadza w Warszawie.
KONTEKSTY
Reklamowy smog nad Polską
W jaki sposób z wielkoformatową reklamą zewnętrzną radzą sobie miasta w Polsce i na świecie
REALIZACJE
Modernizacja Dworca Centralnego w Warszawie
(Autorzy: Towarzystwo Projektowe, projektanci: Grzegorz Niwiński, Jerzy Porębski)
Nowy Dom Braci Jabłkowskich w Warszawie
(Autorzy: Atelier 3 Girtler & Girtler Biuro Architektoniczne, architekci Ryszard Girtler, Marta Girtler-Szymborska)
Muzeum AK w Krakowie
(Autorzy: AIR Jurkowscy-Architekci, architekci Ryszard Jurkowski – główny projektant, Anna Jurkowska, Marek Gawron, Łukasz Niewiara)
Klub Kultury w Warszawie
(Autorzy: Biuro 87A, architekci Małgorzata Adamowicz- Nowacka, Marek Nowacki)
WNĘTRZA
Przebudowa i rozbudowa sceny kameralnej Teatru Polskiego w Poznaniu
(Autorzy: ARPA, architekt Jerzy Gurawski; trabendo, architekt Łukasz Nowak)
PRAKTYKA
Wzornik
Grzejniki i kominki poleca redaktor działu Wnętrza
Przybornik
Najnowsze produkty i technologie dla architektów poleca kierownik działu Technika
Technika
Muzeum regionalne w chińskim Ordos
(Autorzy: MAD)
Warsztat
Inżynier Jolanta Fabiszewska o modernizacji Dworca Głównego w Warszawie
KOLUMNY STUDENCKIE
OSSA – 15 lat Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Studentów Architektury
Bezpieczniej w mieście – XIII edycja konkursu studenckiego „Architektury-murator”
ZAWÓD ARCHITEKT
W nowym dziale „A-m” publikujemy rozmowy z projektantami, którzy mają dziś największy wpływ na charakter polskich miast. Jak projektują? Co ich inspiruje? Dlaczego stosują te, a nie inne materiały? W lutowym numerze m.in. o tym, dlaczego architekt nie powinien wstydzić się kompromisów opowiada współautor Nowego Domu Braci Jabłkowskich Ryszard Girtler
Projekt okładki: Jerzy Porębski, z wykorzystaniem zdjęcia Jakuba Certowicza
Opieka artystyczna: Jerzy Porębski
