Spis treści
Filharmonie zaprojektuje pracownia Ingarden & Ewy
23 marca odbyło się oficjalne ogłoszenie wyników konkursu architektonicznego na nową filharmonie w Krakowie. Nowy gmach, który stanie na terenie między al. Powstania Warszawskiego a al. Pokoju, zaprojektuje pracownia Ingarden & Ewy. Na realizację budynku zostanie przeznaczony budżet w wysokości ok. 450 milionów złotych.
Swoje projekty do konkursu zgłosiło 77 międzynarodowych pracowni, spośród których (w grudniu) wybrano 5 projektów zakwalifikowanych do II etapu. Pierwszy kurz po ogłoszeniu wyników już opadł. Zdania mieszkańców Krakowa są podzielone: nie wszystkim zwycięski projekt przypadł do gustu. Jak inaczej mogła wyglądać krakowska filharmonia? W tekście prezentujemy cztery pozostałe koncepcje, którym nie udało się sięgnąć po wygraną.
II miejsce: gmp International GmbH
Najbliżej wygranej wśród wyróżnionych projektów była propozycja niemieckiej pracowni gmp International GmbH. Praca architektów została wyróżniona
za przejrzyste założenia uczynienia obiektu elementem krajobrazu miasta, co zostało rozwiązane z uszanowaniem uwarunkowań szeroko pojętej dostępności i inkluzywności, przy wykorzystaniu walorów proponowanej zieleni, stanowiąc też próbę włączenia topografii budynku do aktywnej strefy rekreacji miejskiej.
Sąd szczególnie docenił usytuowanie części publicznych zarówno od strony Alei Pokoju jak i Alei Powstania Warszawskiego, co nadało budynkowi miastotwórczy charakter. Równoległe rozmieszczeni sali koncertowej, kameralnej oraz sal konferencyjnych zostało ocenione - ze względu na czytelną komunikacje i rozdzielenie akustyczne - jako racjonalne. Doceniono wielopoziomowy dach udostępniony użytkownikom i przestronne foyer. Zdaniem Sądu, połączeniu z miastem sprzyja też wprowadzenie licznych punktów dostępu z poziomu ulicy.
Czytaj także: A więc Kraków! Tak będzie wyglądać filharmonia w Krakowie za 450 mln zł. Znamy zwycięzcę!
"Dzięki stworzeniu ogólnodostępnego tarasu na dachu projekt w pewnym sensie próbuje demokratyzować instytucję kultury. Ma to szczególne znaczenie w Krakowie, gdzie koncepcja kopca ma istotną tradycję i symbolikę społeczną. Projekt na nowo interpretuje tę tradycję, osadzając ją w integracyjnej, współczesnej przestrzeni publicznej. Uznanie Sądu Konkursowego wzbudziły też zrównoważone rozwiązania proekologiczne" - czytamy w uzasadnieniu.
Wątpliwość Sądu wzbudziły jednak zbyt wysoko umieszczone najwyższe poziomy balkonów, dobór materiałów wykończeniowych i rozwiązań rozpraszających dźwięk we wszystkich salach i pomieszczeniach prób. Sąd Konkursowy nie wyraził także przekonania do rozwiązań dotyczących artykulacji, przejrzystości i kompozycji fasad obiektu. Wątpliwości wzbudziły także rozwiązania dotyczące wykorzystania licznych dachów, które "choć atrakcyjne przestrzennie i społecznie mogą być jednocześnie źródłem problemów technicznych i eksploatacyjnych".
Wyróżnienie: JSK Architekci
W przypadku trzech wyróżnień, uzasadnienia werdyktu jury w dużej mierze skupiają się na powodach, przez które dana praca nie wygrała. Jest to spowodowane dwuetapową formułą konkursu - samo pojawienie się projektów w drugim etapie świadczy o ich docenieniu przez jury. Więcej pytań rodzi się więc o to, dlaczego dany projekt nie wygrał.
Czytaj także: Znamy wyniki konkursu na Teatr Współczesny w Szczecinie. „Nowa ikona” powstanie w szczególnie trudnym kontekście
Wyróżniona propozycja pracowni JSK Architekci została doceniona za
(...) propozycję obiektu właściwie wpisanego w kontekst urbanistyczny - zarówno pod względem skali jak i kompozycji umiejętnie łączącej różne kierunki urbanistyczne miejsca. Sąd konkursowy docenił jakość rozwiązań architektonicznych, powściągliwość i elegancję proporcji oraz artykulacji fasad.
W dalszej części uzasadnienia Sąd Konkursowego zwraca uwagę na trudności funkcjonalne, które powoduje decyzja o podziale funkcji na odpowiadające im części budynku (np. dostęp artystów do sali konkursowej). Wątpliwości sędziów wzbudziły również "rozwiązania funkcjonalne oraz aspekty funkcjonowania budynku w zakresie jego przestrzeni zewnętrznych".
Ich zdaniem proponowana akustyka uległa pogorszeniu w porównaniu z pierwszym etapem. Zwrócono uwagę na to, że w Sali Filharmonicznej zarówno zaproponowana szerokość widowni, jak i powierzchnia sceny są zbyt duże. Profil sufitu wzdłuż ścian bocznych został sklasyfikowany jako "nie obiecujący". "Umieszczenie wielu różnorodnych funkcji ponad pomieszczeniami wrażliwymi na hałas sprawi, że zapewnienie odpowiedniej izolacyjności akustycznej byłoby trudne"- stwierdził Sąd.
Wyróżnienie: SBS Engineering Group, Pitágoras
Propozycja konkursowa portugalskiej pracowni SBS Engineering Group, Pitágoras została doceniona przez Sąd za
poprawne rozwiązania funkcjonalne oraz dobre rozwiązania dotyczące sali koncertowej i sali kameralnej. Te rozwiązania dają możliwość uzyskania dobrych parametrów akustycznych i sprawnego funkcjonowania obiektu. Ciekawie kształtowana jest strefa wejściowa obiektu.
Wątpliwości sądu konkursowego wzbudziła artykulacja architektoniczna obiektu, rozwiązania fasad amfiteatr umieszczony na dachu. Potencjał akustyczny, mimo, że oceniony jako wysoki, spotkał się z kilkoma zastrzeżeniami: "przestrzeń przeznaczona na organy jest zdecydowanie zbyt mała, a balkonów (nawet z publicznością) nie należy umieszczać przed fasadą organową. Ogólna koncepcja tego projektu z nachylonym dachem wymusza negatywne rozwiązania dotyczące formy niektórych pomieszczeń znajdujących się poniżej" - czytamy w uzasadnieniu.
Wyróżnienie: Plus3-Architekci
Ostatnie z trzech równorzędnych wyróżnień powędrowało do pracowni Plus3-Architekci. Praca została doceniona za
propozycję kształtowania fasady frontowej i strefy wejścia, a także ogólnie prawidłowe dyspozycje funkcjonalne. Sąd konkursowy zwrócił uwagę, że proponowana fasada wejściowa pozostaje jednak bez związku przestrzennego i strukturalnego z całością przestrzeni obiektu, co powoduje jego małą podatność na zmiany w dostosowaniu do wymagań funkcjonalnych i akustycznych.
Wątpliwości Sądu wzbudziły również rozwiązania dotyczące obsługi funkcjonalnej, ukształtowania sali koncertowej i lokalizacja studia nagrań. Zaprezentowane rozwiązania akustyczne Sali Filharmonicznej zostały sklasyfikowane jako mniej korzystne niż te, które przedstawiono w pierwszym etapie konkursu. "Niekorzystne jest przesunięcie tylnych balkonów ku górze, a odległość od ostatniego rzędu do sceny jest bardzo duża (ponad 40 m). Niektóre sale prób tracą pod względem powierzchni, kubatury lub kształtu w wyniku ogólnej koncepcji podziału budynku na „segmenty”. Geometria pomieszczeń zlokalizowanych pod dużą salą jest dość skomplikowana, co utrudni zaprojektowanie i wykonanie prawidłowego rozwiązania typu box-in-box" - czytamy w uzasadnieniu.
