Architektura MuratorKrytykaNajważniejsze wydarzenia architektoniczne 2021 roku

Najważniejsze wydarzenia architektoniczne 2021 roku

Początek roku to tradycyjnie czas podsumowań. W ciągu ostatnich 12 miesięcy wiele działo się też w polskiej i światowej architekturze. Zyskaliśmy własnego przedstawiciela przy okrągłym stole Nowego Europejskiego Bauhausu, po rocznej przerwie spowodowanej pandemią odbyło się biennale architektury w Wenecji, a wśród nominacji do EU Mies van der Rohe Award 2022 znalazła się rekordowa liczba obiektów z Polski. Prezentujemy nasz subiektywny przegląd  najważniejszych wydarzeń architektonicznych 2021 roku.

Hubert Trammer wśród ambasadorów Nowego Europejskiego Bauhausu

W marcu Hubert Trammer, architekt, nauczyciel akademicki, wieloletni współpracownik „Architektury-murator”, został jednym z 18 ambasadorów Nowego Europejskiego Bauhausu obok Shigeru Bana, Bjarke Ingelsa i Olafura Eliassona.

>>  Hubert Trammer wśród ambasadorów Nowego Europejskiego Bauhausu <<

Anne Lacaton i Jean-Philippe Vassal z Pritzker Prize 2021
Anne Lacaton i Jean-Philippe Vassal; fot. Laurent Chalet, dzięki uprzejmości The Pritzker Architecture Prize

Wkrótce potem poznaliśmy laureatów Nagrody Pritzkera. W 2021 roku to najważniejsze architektoniczne wyróżnienie otrzymał francuski duet Anne Lacaton i Jean-Philippe Vassal. Dzięki ich pracy ożywają modernistyczne marzenia o poprawie ludzkiego życia – uzasadniało jury.

>> Anne Lacaton i Jean-Philippe Vassal z Pritzker Prize 2021 <<

Piotr Lorens architektem miasta Gdańska
Piotr Lorens, nowo wybrany architekt miasta Gdańska; fot. J. Pinkas

W połowie miesiąca, jako jedni z pierwszych, informowaliśmy, że Gdańsk po raz pierwszym po 1989 roku będzie mieć naczelnego architekta miasta. W otwartym konkursie magistrat wybrał na to stanowisko profesora Piotra Lorensa z Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej.

>> Piotr Lorens architektem miasta Gdańska <<

Bal architektek: budować czy nie?

W kwietniu Barbara Nawrocka i Dominika Wilczyńska z Miastopracowni oraz Dominika Janicka z Instytutu Dizajnu w Kielcach, przeciwstawiając się dyskryminacji kobiet w architekturze, zainicjowały projekt pod nazwą Bal architektek. Celem przedsięwzięcia ma być wymiana doświadczeń i stworzenie bazy wiedzy o wybitnych przedstawicielkach zawodu. Jedną z ich najgłośniejszych akcji był apel o zmianę nazwy Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) na Stowarzyszenie Architektek i Architektów Polskich (SAARP).

>> SAARP, czyli Stowarzyszenie Architektek i Architektów Polskich <<

Honorowa Nagroda SARP 2018 dla Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka

Na początku maja krakowscy architekci Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak zdobyli wyróżnienie w konkursie o nagrodę Międzynarodowej Unii Architektów im. Vassilisa Sgoutasa za realizacje na rzecz osób wykluczonych. Jury doceniło ich wkład w tworzenie przestrzeni sprzyjających integracji i ułatwiających życie osobom z niepełnosprawnościami.

>> Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak z nagrodą Międzynarodowej Unii Architektów (UIA) <<

Polacy na biennale architektury w Wenecji!
Zespół architektów zaproszonych do współpracy przy wystawie w pawilonie Węgier na 17. biennale architektury w Wenecji; fot. József Rosta, Ludwig Museum – Museum of Contemporary Art

22 maja rozpoczęło się 17. biennale architektury w Wenecji. Wystawę w pawilonie polskim stworzył wybrany w konkursie kolektyw PROLOG +1, ale to nie jedyni Polacy zaproszeni do udziału w ubiegłorocznej wystawie.

>> Polacy na biennale architektury w Wenecji! <<

Blisko 300 architektów i osobowości świata kultury przeciw wyburzeniu Solpolu
Dom towarowy Solpol, Wrocław, proj. Wojciech Jarząbek, Paweł Jaszczuk, Jan Matkowski, Jacek Sroczyński, 1992-1993; fot. Mikołaj Kolnicki

Jeszcze w kwietniu właściciel wrocławskiego Solpolu, spółka Polsat Nieruchomości, złożył wniosek o rozbiórkę tego postmodernistycznego budynku projektu Wojciecha Jarząbka z zespołem. W czerwcu opublikowaliśmy petycję do władz w sprawie zawieszenia postępowania, pod którą podpisało się blisko 700 osób.

>> W obronie wrocławskiego Solpolu. Kolejna petycja do władz miasta <<

Najważniejsze wydarzenia architektoniczne 2021 roku

W lipcu jako pierwsi poinformowaliśmy, że drewniana kaplica w Tarnowie, nominowana w 2011 roku do EU Mies van der Rohe Award, została wystawiona na sprzedaż na popularnym portalu ogłoszeniowym. Właściciel wycenił obiekt na 50 tys. zł, ale w gratisie dorzucił dzwonnicę.

>> Kaplica w Tarnowie na sprzedaż! <<

Dworzec PKP w Mościcach do rejestru zabytków! [GALERIA]
Dworzec PKP w Mościcach, proj. Biuro Projektów Kolejowych pod kierunkiem Stanisława Wilkosza oraz Janusz Trzebiatowski i Maria Banaś z krakowskiego oddziału Pracowni Sztuk Plastycznych; fot. Maciej Lulko

W sierpniu, między innymi dzięki naszym publikacjom, późnomodernistyczny dworzec PKP w Mościcach został wpisany do rejestru zabytków. Budynek o masywnym dachu, który zdaje się lewitować nad eterycznym, przeszklonym pawilonem, wzniesiono w 1976 roku według projektu Stanisława Wilkosza działającego w biurze projektów kolejowych. Dopełnieniem architektury obiektu są wyjątkowe i szczegółowo opracowane wnętrza, za których wystrój odpowiadają Janusz Trzebiatowski i Maria Banaś z krakowskiego oddziału Pracowni Sztuk Plastycznych.

>> Dworzec PKP w Mościcach w rejestrze zabytków! [GALERIA] <<

SARP chce konkursu na plac Piłsudskiego: stanowisko Stowarzyszenia Architektów Polskich w sprawie odbudowy Pałacu Saskiego
Pałac Saski w Warszawie w 1934 roku; fot. domena publiczna

Nieczęsto się zdarza, by architektoniczne organizacje i instytuty zabierały głos w ważnych sprawach społecznych. W połowie sierpnia z tym większą przyjemnością opublikowaliśmy treść pisma, jakie zarząd główny SARP wystosował do prezydenta Andrzeja Dudy. Autorzy wyrażali zaniepokojenie planowaną odbudową Pałacu Saskiego i postulowali przeprowadzenie konkursu architektonicznego, który dopuszczałby różne rozwiązania zagospodarowania placu.

>> SARP chce konkursu na plac Piłsudskiego: stanowisko Stowarzyszenia Architektów Polskich w sprawie odbudowy Pałacu Saskiego <<

Najważniejsze wydarzenia architektoniczne 2021 roku

We wrześniu poznaliśmy pełną listę oficjalnych nominacji do EU Mies van der Rohe Award 2022. Polskę reprezentuje w tym gronie rekordowa liczba 25 realizacji autorstwa kilkudziesięciu zespołów!

>> EU Mies Award 2022: polskie nominacje <<

Pawilon Polski na Expo w Dubaju: nowe zdjęcia
Pawilon Polski na Expo w Dubaju, proj. WXCA i Bellprat Partner; fot. Tomasz Żylski

1 października oficjalnie otwarto światową wystawę Expo w Dubaju, a wraz z nią pawilon Polski według projektu pracowni WXCA. Jak pisze na naszych lamach Aleksander Asanowicz: jedną z najwybitniejszych realizacji architektonicznych ostatnich lat („A-m” 01/2022).

>> Pawilon Polski na Expo w Dubaju: nowe zdjęcia <<

Ewa Kuryłowicz z Honorową Nagrodą SARP 2021
Ewa Kuryłowicz; fot. Maciej Zienkiewicz

26 października poznaliśmy 56. laureatkę Honorowej Nagrody SARP. To najważniejsze wyróżnienie środowiska polskich architektów otrzymała Ewa Kuryłowicz. Kapituła doceniła projektantkę m.in. za przepełnioną empatią twórczość architektoniczną i wielowymiarową społeczną aktywność. Ewa Kuryłowicz jest trzecią kobietą, która nagrodę otrzymała samodzielnie, po Jadwidze Grabowskiej-Hawrylak (1974) i Halinie Skibniewskiej (1978).

>> Ewa Kuryłowicz z Honorową Nagrodą SARP 2021 <<

Robert Konieczny „Moving Architecture”: wystawa w Paryżu
Galeria PLATO Ostrava, proj. KWK Promes; il. Luxigon

9 listopada w słynnym Pavillon de l'Arsenal w Paryżu miał miejsce wykład Roberta Koniecznego inicjujący wystawę „Moving Architecture” w Galerie d'Architecture. KWK Promes jest pierwszą polską pracownią zaproszoną do pokazania tam swojej twórczości.

>> Robert Konieczny „Moving Architecture”: wystawa w Paryżu <<

Wartości w architekturze: ostatnia dyskusja i podsumowanie cyklu

25 listopada w Centralnym Domu Technologii w Warszawie miała miejsce ostatnia dyskusja z naszego całorocznego cyklu Wartości w architekturze. Spotkanie z udziałem Anny Cymer, Anny Dudzińskiej, Grzegorza Stiasnego, Marcina Szczeliny, Huberta Trammera i Ewy P. Porębskiej poprowadził Tomasz Fudala.

>> Wartości w architekturze <<

Janusz Sepioł architektem miejskim Rzeszowa
Janusz Sepioł; fot. Kancelaria Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Pod koniec miesiąca informowaliśmy, że Rzeszów doczekał się w końcu architekta miasta. Funkcje tę pełni Janusz Sepioł, architekt, historyk sztuki, urbanista, były marszałek Małopolski. Misją naczelnego architekta w takim mieście jak Rzeszów nie jest ani generowanie jeszcze większego rozwoju, ani koncentracja na zabiegach rewitalizacyjnych, ale zadbanie o lepszą jakość przestrzeni – mówił „A-m”.

>> Janusz Sepioł architektem miejskim Rzeszowa <<

Autor: (Red.)
Nowy cykl studenckich webinarów na temat konstrukcji dachów Uniwersytet Zielonogórski, Politechnika Warszawska, Politechnika Śląska, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie – to uczelnie, których studenci wzięli już udział w webinarach i warsztatach prowadzonych przez ekspertów firmy Dörken. W nowym roku producent membran dachowych zapowiada kontynuację cyklu zawodowych szkoleń.
Krzysztof Ingarden o miejskich utopiach. Kolejny webinar 2031 NOW Fundacja Globalworth i stowarzyszenie Igloo – Habitat and Architecture zapraszają na kolejne webinarium z cyklu „2031 NOW”. Spotkanie on-line z Krzysztofem Ingardenem towarzyszy konkursowi 2031 NOW_our cities in 10 years, którego partnerem medialnym jest „Architektura-murator”.
Galeria Architektury Polskiej: nowa wystawa stała w Muzeum Narodowym w Krakowie W Kamienicy Szołayskich można już oglądać nową wystawę poświęconą współczesnej polskiej architekturze. Kuratorom udało się zebrać w jednym miejscu rysunki i makiety najważniejszych realizacji ostatnich 120 lat. Na ekspozycji zobaczymy też modele z kolekcji „Architektury-murator” przekazanej w 2014 roku do zbiorów Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.
Kengo Kuma w Krakowie. Eksperyment. Materiał. Architektura Najnowsze projekty Kengo Kumy można oglądać na wystawie „Eksperyment. Materiał. Architektura” w krakowskim Muzeum Manggha. Uzupełnieniem ekspozycji jest drewniana instalacja zaprojektowana przez pracownię Japończyka we współpracy z Wydziałem Architektury i Sztuk Pięknych Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego.
Pozdrowienia z powiatów! Architektura II RP na peryferiach Wystawa „Pozdrowienia z powiatów!” stanowi podsumowanie lokalnych działań realizowanych przez NIAiU w latach 2020-2021. Zobaczymy najciekawsze przykłady międzywojennej architektury powstającej poza głównymi ośrodkami II Rzeczpospolitej.
Polska w konkursie Mies van der Rohe Award 2022: nowa wystawa w Zodiaku Do Mies van der Rohe Award 2022 nominowano rekordową liczbę 25 polskich realizacji. Możemy zobaczyć je wszystkie na nowej wystawie w warszawskim pawilonie Zodiak. A dodatkowo poznać idee, którymi kierowali się ich autorzy w zestawieniu z opiniami nominujących ekspertów. Otwarciu ekspozycji towarzyszy dyskusja z udziałem Ivana Blasiego, Ewy P. Porębskiej, Marcina Szczeliny, Huberta Trammera i Grzegorza Stiasnego.