Spis treści
- Litewskie słomiane pająki wpłynęły na wyobraźnię architektów
- Airport Plaza, czyli multimodalne serce transportowe regionu
- Ekologia bez kompromisów - to będzie zrównoważone budownictwo
- Słynne biuro musi się zmierzyć z... historią
- Lotnisko w Wilnie w 2025 roku otworzyło nowy terminal odlotów
- Wizjonerski dworzec Green Connect - jako dopełnienie krajobrazu Wilna
Litewskie słomiane pająki wpłynęły na wyobraźnię architektów
Najbardziej uderzającym elementem projektu Zaha Hadid Architects jest lekka, dynamiczna konstrukcja dachu, która sprawia wrażenie lewitującej nad ziemią. Forma ta nie jest jednak wyłącznie popisem inżynieryjnej wirtuozerii, lecz głębokim ukłonem w stronę litewskiej kultury. Główną inspiracją dla architektów stały się sodai - tradycyjne litewskie ozdoby ze słomy, tzw. pająki - wieszane zwykle pod sufitem w domach i wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Plisowany dach terminala to architektoniczna interpretacja tych geometrycznych form, wykorzystująca układ rombów i trójkątów charakterystycznych dla bałtyckiego folkloru. Co ciekawe, w przeciwieństwie do typowych dla Zaha Hadid Architects, konstrukcji ze stali i aluminium, tutaj najważniejszą rolę odegra drewno pochodzące z litewskich lasów. Pasażerowie mają odnieść wrażenie przebywania wewnątrz ogromnej, współczesnej instalacji artystycznej, w której naturalne materiały tworzą ciepłą i przyjazną atmosferę.
Airport Plaza, czyli multimodalne serce transportowe regionu
Nowy terminal przylotów o powierzchni 12 500 m² (z halą odbioru bagażu zajmującą 3 800 m²) nie powstaje w próżni. Zostanie on zintegrowany z istniejącą infrastrukturą oraz historycznym budynkiem T1, tworząc spójny kompleks zdolny obsłużyć do 10,6 miliona pasażerów rocznie.
Istotnym założeniem projektu jest koncepcja Airport Plaza. Terminal ma stać się centralnym punktem węzła łączącego transport lotniczy z siecią kolejową (w tym ze stacją Rail Baltica), autobusową, rowerową i pieszą. Architekci postawili na maksymalną intuicyjność wnętrz - jasne, przestronne hale z dużymi przeszkleniami mają minimalizować stres podróżnych i potrzebę nadmiernego oznakowania, oferując jednocześnie panoramiczne widoki na płytę lotniska.
Ekologia bez kompromisów - to będzie zrównoważone budownictwo
Zaha Hadid Architects rzucają wyzwanie standardom zrównoważonego budownictwa. Nowy terminal ma być wzorem proekologicznych rozwiązań, celując w certyfikat BREEAM na wysokim poziomie „excellent”.
Parametry techniczne budynku robią wrażenie. Na dachu o powierzchni prawie 14 000 m² zostanie zainstalowana potężna farma fotowoltaiczna. Zastosowane zostaną podwójnie izolowane przeszklenia oraz system hybrydowej wentylacji. Zaawansowane algorytmy będą optymalizować zużycie energii w zależności od rzeczywistego natężenia ruchu pasażerskiego. Wdrożone zostaną systemy odzysku wody deszczowej oraz tzw. wody szarej.
Słynne biuro musi się zmierzyć z... historią
Projekt ZHA musi zmierzyć się nie tylko z materią budowlaną, ale i z historią. Obecny terminal przylotów jest połączony z zabytkowym budynkiem lotniska, co wywołuje dyskusje wśród konserwatorów zabytków na temat ochrony dziedzictwa w obliczu nowej inwestycji.
Mimo tych wyzwań, harmonogram prac jest już nakreślony.
Umowa projektowa o wartości 5,74 mln euro brutto została podpisana, a prace nad dokumentacją techniczną trwają. Przetarg na wybór generalnego wykonawcy ma ruszyć w pierwszej połowie 2027 roku, a planowane zakończenie budowy przewidziano na koniec 2028 roku.
Lotnisko w Wilnie w 2025 roku otworzyło nowy terminal odlotów
Warto zaznaczyć, że wizjonerski projekt Zaha Hadid Architects to drugi etap wielkiej modernizacji wileńskiego lotniska, stanowiący uzupełnienie inwestycji sfinalizowanej w zeszłym roku. 4 lutego 2025 roku oficjalnie oddano do użytku nowy terminal odlotów, za którego projekt architektoniczny odpowiadała litewska pracownia Vilniaus architektūros studija.
Ten dwukondygnacyjny obiekt o powierzchni 14 400 m² pozwolił na podwojenie przepustowości portu - z 1200 do 2400 pasażerów na godzinę. Inwestycja wprowadziła standardy godne najnowocześniejszych hubów lotniczych, w tym 34 stanowiska odprawy oraz w pełni zautomatyzowaną strefę samoobsługowego nadawania bagażu.
Terminal ten wyróżnia się także zaawansowaną technologią bezpieczeństwa, bo zainstalowano w nim skanery najnowszej generacji, które umożliwiają prześwietlanie bagażu podręcznego bez konieczności wyjmowania z niego urządzeń elektronicznych. Cały budynek, połączony z istniejącą infrastrukturą przestronną galerią, uzyskał międzynarodowy certyfikat BREEAM na poziomie „good” oraz najwyższą klasę energetyczną A++. Tak przygotowana baza stanowi idealne fundamenty pod planowany przez ZHA terminal przylotów, który w 2028/9 roku ostatecznie domknie nową wizję Bramy do Litwy.
- Sprawdź też: Giganci budowlani walczą o CPK ! Kto zbuduje terminal przyszłości? Wszystkie firmy nadal w grze
Wizjonerski dworzec Green Connect - jako dopełnienie krajobrazu Wilna
Współpraca Zaha Hadid Architects z Wilnem nie kończy się na lotnisku. Pracownia realizuje równolegle drugi strategiczny projekt - nowoczesny dworzec kolejowy Green Connect w ramach sieci Rail Baltica. To spektakularna koncepcja mostu-łącznika o powierzchni 9 500 m², który spoi rozdzielone torami dzielnice miasta. Projekt ten, którego budowa ma ruszyć w 2026 roku, zakłada stworzenie nowej dzielnicy stacyjnej i nowoczesnego terminala nad torami, tworząc spójną linię stylistyczną z nowym terminalem lotniczym. Oba obiekty mają wspólnie wykreować nowoczesny, multimodalny system transportowy Wilna, pozycjonując miasto jako ważny hub lotniczy w regionie Bałtyku.
15
