Fiński „Klejnot Koronny” otwarty. Najdłuższy most w kraju, na który nie wjedziesz autem

2026-04-21 11:51

W sobotę, 18 kwietnia 2026 roku, Helsinki zyskały nowy punkt orientacyjny, który na zawsze zmienił panoramę miasta. Most Kruunuvuorensilta, łączący dzielnice Korkeasaari i Kruunuvuorenranta, to nie tylko najdłuższa i najwyższa konstrukcja tego typu w Finlandii, ale także ewenement na skalę światową. Choć jego skala budzi podziw, najbardziej zdumiewa fakt, że na ten imponujący obiekt o długości ponad kilometra nie wjedzie ani jeden samochód osobowy. To most dla pieszych i tramwajów. Projekt mostu zatytułowany „Gemma Regalis” (Klejnot Koronny) to dzieło WSP Finland Ltd i Knight Architects Ltd.

Gołębiewski największym hotelem w Polsce

Architektura w służbie lekkości czyli projekt "Gemma Regalis"

Historia mostu zaczęła się w 2012 roku od międzynarodowego konkursu architektonicznego, w którym zwyciężył projekt zatytułowany „Gemma Regalis” (Klejnot Koronny). Autorami tej wizji są projektanci z biur Knight Architects (pod kierunkiem Toma Osborne’a) oraz inżynierowie z WSP Finland. Jury konkursowe zachwyciło się lekkością i ażurowością konstrukcji, która mimo swoich gigantycznych rozmiarów nie przytłacza morskiego krajobrazu, oferując podróżnym i obserwatorom niezakłócone widoki na Zatokę Fińską.

Centralnym elementem i najbardziej charakterystycznym punktem mostu jest pylon w kształcie diamentu, wznoszący się na wysokość 135 metrów nad poziom morza. To imponujący wynik - pylon jest wyższy niż najwyższy budynek mieszkalny w Finlandii i niemal dwukrotnie przewyższa wieżę Stadionu Olimpijskiego. Sama budowa pylonu wymagała dwóch lat ciągłego wylewania betonu.

Projekt mostu, będący wynikiem zwycięskiego międzynarodowego konkursu na projekt mostu zorganizowanego w 2013 r. wspólnie z WSP Finland, spełnia zarówno wymogi techniczne ważnego skrzyżowania infrastrukturalnego, jak i aspiracje miasta w zakresie kultury i mobilności - czytamy na stronie biura Knight Architects.

Most Kruunuvuorensilta w Helsinkach to dzieło  projektantów z biur Knight Architects (pod kierunkiem Toma Osborne’a) oraz inżynierów z WSP Finland
Autor: Knight Architects/ Materiały prasowe Most Kruunuvuorensilta w Helsinkach to dzieło projektantów z biur Knight Architects (pod kierunkiem Toma Osborne’a) oraz inżynierów z WSP Finland

Technologiczne rekordy i 200 lat trwałości nowego mostu w Helsinkach

Most Kruunuvuorensilta o łącznej długości 1 191 metrów wyznacza nowe standardy inżynieryjne w krajach nordyckich. Wykonawcy inwestycji - konsorcjum firm YIT oraz Kreate - musieli zmierzyć się z ekstremalnie wysokimi wymaganiami technicznymi. Obiekt zaprojektowano bowiem tak, aby jego żywotność wynosiła aż... 200 lat.

Dla porównania, standardowe obiekty inżynieryjne w Finlandii projektuje się na wiek eksploatacji wynoszący 100 lat. Osiągnięcie dwustuletniej trwałości wymagało opracowania nowych rodzajów betonu, odpornych na niszczące działanie morskiej wody oraz cykliczne zamarzanie i rozmarzanie w trudnym bałtyckim klimacie.

Inżynieria kontra mróz, czyli jak oszukać lód?

Helsinki to miasto, gdzie zima potrafi być bezlitosna, a morze regularnie zamarza. Projektanci musieli rozwiązać problem gromadzenia się lodu na linach nośnych (wantach), co w innych częściach świata prowadziło do niebezpiecznych wypadków. W przypadku Kruunuvuorensilta zastosowano nowatorskie rozwiązania.

Wanty pozostają tu w ciągłym, delikatnym ruchu wywołanym wiatrem, co utrudnia osadzanie się lodu.Liny osłonięto teksturowanymi plastikowymi osłonami, które sprawiają, że lód, zamiast odpadać w dużych płatach, kruszy się na drobne pyłki.Zainstalowano także system kamer pogodowych i czujników w pylonie, które ostrzegają przed ryzykiem oblodzenia.

Budowa mostu w Helsinkach
Autor: Knight Architects/ Materiały prasowe Budowa mostu w Helsinkach

Helsinki - miasto bez samochodów?

Most jest kluczowym elementem projektu Crown Bridges Light Rail, który skrócił drogę z dzielnicy Laajasalo do centrum miasta z 11 km do zaledwie 5,5 km. Zamiast szerokich jezdni dla aut, przestrzeń mostu oddano tramwajom (osiągającym tu prędkość do 70 km/h), rowerzystom oraz pieszym.

Szacuje się, że do 2030 roku mostem będzie przejeżdżać dziennie 23 000 pasażerów tramwajów oraz przejeżdżać blisko 3 750 rowerzystów. Burmistrz Helsinek, Daniel Sazonov, podkreślał podczas otwarcia, że inwestycja ta odzwierciedla zaangażowanie miasta w zrównoważone rozwiązania i nowoczesne planowanie przestrzeni, w której priorytetem są ludzie i transport zbiorowy.

Inwestycja, której koszt szacuje się na około 326 mln euro (za cały projekt Crown Bridges), udowadnia, że nowoczesna infrastruktura może być jednocześnie funkcjonalnym łącznikiem, ekologiczną manifestacją i pięknym symbolem miasta.

Podcast Architektoniczny
Archigrest i topoScape. Krajobraz przestaje być dekoracją. Czy zaczyna być architekturą?
Architektura Murator Google News