Spis treści
Praga, przez lata całe koszmarów budownictwa PRL-u w postaci wrażych blokowisk i koszarów, przechowywała w swych poszczerbionych, liszajowatych murach ducha Miasta. Była ostoją tego, co prawie doszczętnie zniszczono po drugiej stronie Wisły. Chwała jej za to! - chwalił ją pisarz Marek Nowakowski w publikacji "Moja Warszawa. Powidoki"
Najstarsza dzielnica Warszawy
To najstarsza dzielnica Warszawy i najbardziej barwna. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z 1432, a nazwa pochodzi od czasownika „prażyć”, czyli wypalać - bo została założona na terenach po wypalonym lesie. 10 lutego 1648 r. król Władysław IV Waza nadał jej prawa miejskie - dlatego 10.02 Praga świętuje urodziny. Miała w swej wielowiekowej historii wiele wzlotów i upadków. Pod koniec XVIII w. obszar ten został włączony do Warszawy. W XIX wieku o jej dynamicznym rozwoju przesądziła budowa kolei. Wówczas powstały:
- Kolej Warszawsko-Petersburska, otwarta w 1865 roku
- Kolej Warszawsko-Terespolska z 1863 roku.
Powstały też dworce - Petersburski i Terespolski. Dziś nie istnieją. Na miejscu Dworca Petersburskiego jest Dworzec Warszawa Wileńska, Dworzec Terespolski zstąpił dworzec Warszawa Wschodnia, choć nie mieści się on w tym samym miejscu.
Praga, jejmościni w tak zacnym wieku, miała wiele wzlotów i upadków. Nie sięgajmy jednak daleko w przeszłość. Przez lata Praga owiana była złą sławą, kojarzyła się z Bazarem Różyckiego i Stadionem Dziesięciolecia. A dziś? Kolorowa, artystyczna, zabytkowa, ale i nowoczesna - takimi przymiotnikami można ją określić. Odwiedza ją coraz więcej turystów. To warszawskie "must see".
Architektura Pragi w Warszawie. Co warto zobaczyć?
Jeśli - z okazji urodzin lub bez okazji - chcecie przyjrzeć się Pradze, oto kilka naszych podpowiedzi, co warto tu zobaczyć. Oto lista miejsc i budynków. To tylko kilka propozycji, bo na Pradze jest naprawdę sporo do zobaczenia:
- Kamienice i zespoły zabudowy przemysłowej Monopolu Spirytusowego (obecnie to Centrum Praskie Koneser)
- Osiedla Praga I, Praga II Praga III, z lat 50. i 60. XX wieku - przykład architektury socrealistycznej
- Blok "Jamnik" - jeden z najdłuższych bloków w Polsce
- Kamienica przy Kłopotowskiego 38 - uznawana za jedną z najpiękniejszych w Warszawie
- "Bar Ząbkowska" na parterze kamienicy przy Ząbkowskiej 2 (Kamienica Szejna i Tychońskiego)
- Zabytkowa cerkiew na Pradze - to Sobór metropolitalny Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny
- Podwórka, a w nich - kapliczki. Zaglądajcie, szukajcie - wiele z nich powstało w czasach wojny
- Kino Praha i płaskorzeźby, przedstawiającym artystów, m.in. Romana Wilhelmiego czy Władysława Hańczę
- Praski Drewniak, dom, który od prawie 100 lat stoi przy ulicy Środkowej 9 i jest pięknie wyremontowany. Oto on:
17
Praga po wojnie - to tu miały siedzibę nowe władze
Tak - przez krótki okres Praga była "stolicą" Polski, a działo się to w "roku zerowym", czyli tuż po II wojnie. Nie uległa zniszczeniom tak dużym, jak lewobrzeżna część Warszawy. Dlatego od jesieni 1944 miały tu swe tymczasowe siedziby nowe władze. W szkole był magistrat, a gmach Dyrekcji Kolejowej przy ulicy Targowej zajęła Krajowa Rada Narodowa.
Czytaj też:
To tu jest milionowe mieszkanie, jakie powstało w PRL
12
Urodziny Pragi, 10 lutego 2026
Organizatorzy Urodzin Pragi zapraszają do wspólnej celebracji kolejnej rocznicy nadania praw miejskich tej wyjątkowej dzielnicy. Tegoroczna edycja to tydzień spotkań z historią, kulturą i lokalną społecznością: spacery, warsztaty, rozmowy i wydarzenia, które przypominają, że Praga od wieków ma swój niepowtarzalny charakter. Obchody potrwają aż 8 dni, od 10 do 17 lutego.
Uroczysta inauguracja odbędzie się 10 lutego o godz. 18.00 w Centrum Kreatywności Targowa. Na ten wyjątkowy wieczór zaplanowano m.in. prezentację programu obchodów, koncert oraz urodzinowy tort.
Organizatorzy zapowiadają: Tegorocznym tematem przewodnim Urodzin Pragi są miłość, przyjaźń i bliskość.
- W tym roku świętujący będą mieli okazję przyjrzeć się historycznym początkom prawobrzeżnej dzielnicy i poznać bliżej „twarz” Urodzin Pragi. Pojawiający się w materiałach graficznych od kilku lat Adam Kazanowski był przyjacielem Władysława IV i właścicielem sporej części praskich gruntów w XVII wieku. Kazanowski będzie nie tylko bohaterem przygotowywanej przez Muzeum Warszawskiej Pragi animacji, lecz także, dzięki jednej z laureatek naboru na artystyczne projekty urodzinowe, inspiracją podczas warsztatów ceramicznych.
Zgodnie z tradycją na program Urodzin Pragi składa się szeroki wachlarz inicjatyw tworzonych przez mieszkańców oraz lokalne środowiska artystyczne, instytucje kultury i Urząd Dzielnicy Praga-Północ. Dzięki temu każde kolejne obchody mają unikalny i różnorodny charakter.
Warszawska Praga z drona. Zdjęcia
49
