Spis treści
Wawel do rozbudowy? Nagłówki sensacyjne, a konkretów brak
W Krakowie burza o świętość. Nagłówki piorunujące, niemal wszystkie w tym samym tonie: Wawel do rozbudowy. W treści te same okrągłe frazy, ogólniki i niewiele konkretów: dyrekcja Wawelu chce zmiany w planie miejscowym, chce budować, bo muzeum ma za mało miejsca i za dużo odwiedzających, a obecny plan na modyfikacje nie pozwala. Co chce budować, gdzie i jak? Informacji brak, a sensacja tak wielka, jak gdyby Wawel miał zyskać przynajmniej nowe szklane skrzydło.
Zobacz także: Chcą przerobić zrujnowany zamek na mieszkania. Z pomocą lex deweloper
Skontaktowałam się zatem z rzeczniczką Wawelu Urszula Wolak-Dudek oraz Borysławem Czarakcziewem, członkiem Rady Muzeum i prezesem Izby Architektów RP, którego nazwisko firmowało oficjalny komunikat o zmianach w MPZP, by uzyskać weryfikację medialnych doniesień i jakiekolwiek konkrety. Przeciętnemu czytelnikowi niewiele mówi przecież "zabudowa kubaturowa", "uporządkowanie małej architektury", "kształtowanie przestrzeni". Frazy te, bez rozwinięcia, są za to świetną pożywką dla domysłów, nieporozumień i fake newsów.
"Rozbudowa" Wawelu. Co będzie się działo na zamku?
Skąd w ogóle potrzeba zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego? W planie Wzgórze Wawelskie objęte jest niemal całkowitym zakazem budowy nowych obiektów. Jest to podyktowane szeregiem przyczyn, najważniejszymi z nich wydają się być dwie: Wawel znajduje się na liście UNESCO, to raz, a dwa, jest jednym z najważniejszych obiektów historycznych w kraju. Plan, tworzony lata temu, odpowiadał ówczesnym potrzebom zamku. Problem w tym, że od tego czasu liczba turystów odwiedzających Wawel zwiększyła się trzykrotnie. Tymczasem infrastruktura turystyczna trwa bez zmian i nie daje już rady.
Zarówno Rada Muzeum jak i Rada Konsultacyjna głosowały jedynie za potrzebą zapewnienia instytucji większej elastyczności w kreowaniu kierunków estetycznych w małej architekturze towarzyszącej Zamkowi Królewskiemu na Wawelu (istniejącej już na wzgórzu) – punkty informacyjno-biletowe, punkty usługowe, ścieżki edukacyjne – tj. wpływania na wygląd tych elementów
— wyjaśnia mi rzeczniczka Zamku Królewskiego na Wawelu, Urszula Wolak-Dudek. Więcej informacji podaje Borysław Czarakcziew, który zapewnia podczas rozmowy: można spać spokojnie.
Zobacz także: Antywawel czyli kultowy blok-zamek w Krakowie. Inspiracją architekta wcale nie był Wawel
Czarakcziew o "rozbudowie Wawelu": można spać spokojnie
Co zatem planuje muzeum? Przede wszystkim usprawnienia i podniesienie komfortu - choćby pracowników pracowni konserwacji na Wawelu. Odpowiednie warunki ich pracy są przecież podstawą działania instytucji. Ale żeby zacząć planować na poważnie, konieczne są zmiany w MPZP. Czarakcziew przyznaje też, że plan może zakładać budowę nowych obiektów, nie tylko modyfikację istniejących: Jest plan, żeby dać możliwość stworzenia miejsca dla samych pracowni konserwatorskich oraz żeby stworzyć centrum, które obsłużyłoby tą liczbę turystów.
Na razie wiemy, że te pomieszczenia, w których teraz znajduje się centrum obsługi turystycznej, w którym kupuje się bilety i tak dalej, jest absolutnie niewystarczające i urągające standardowi, na jakim odwiedzający powinny być obsługiwani. Pracownie konserwatorskie muszą być poszerzone i rozbudowane, teraz nie ma na to miejsca.
Byłaby możliwość wzniesienia jakiejś kubatury w miejscach, które nie budzą kontrowersji, np. takich, gdzie dawniej stały budynki, a których teraz nie ma, przylegających bezpośrednio do murów niższych, ale plan w ogóle tego nie dopuszcza. W związku z tym, że wcześniej czy później ta inwestycja powinna się pojawić, należało przystąpić do zmiany miejscowego planu, która dawałaby takie możliwości — wyjaśnia Borys Czarakcziew i dodaje, że jesteśmy na bardzo wczesnym etapie, toteż trudno o konkrety. Wszystko zresztą muszą poprzedzić badania archeologiczne. — Na razie nie mówimy o tym, jak to ma wyglądać. Nie ma żadnej koncepcji architektonicznej. Jest tylko koncepcja, że trzeba na Wawelu zabezpieczyć możliwość powstania czegokolwiek, natomiast jak to powstanie, w jakiej formie itd., to jest kwestia decyzji, które będą podejmowane w przyszłości. Także to nie jest tak, że zrobiono koncepcję architektoniczną i teraz robimy pod nią MPZP. Nie ubierałbym się w takie przedsięwzięcie. Dopiero kiedy będzie to prawnie możliwe, będzie rozstrzygane w jakiej formie, kiedy, co, jak.
Zobacz także: Niewidzialna część procesu. Bez tego etapu nawet najlepszy architekt na świecie może stworzyć złą architekturę
Prawdziwą kontrowersją byłby brak konkursu architektonicznego
Wszelka rozbudowa w obiekcie tej rangi wymaga możliwie najlepszych rozwiązań architektonicznych. Do rzeczniczki Wawelu zwróciłam się wobec tego z pytaniem, czy muzeum planuje rozpisanie konkursu architektonicznego na projekt nowych obiektów.
Nie ma takich planów.
Co na to prezes Izby Architektów RP?
Nie mam informacji od dyrekcji, że nie będzie konkursu. Nie wiem, jak to będzie rozwiązywane. Na dzisiaj na pewno [planów na konkurs] nie ma. A co będzie? Mówimy o cyklu planistycznym, który to trwa rok, półtora. Uważam, że to bardzo ważne i prestiżowe miejsce, i w ramach konsultacji społecznych, nim przystąpimy do jakichkolwiek realizacji, powinniśmy wiedzieć, jak to będzie wyglądać. Bo to nie jest miejsce ani moje, ani Pani, ani dyrektora Betleja, tylko to jest miejsce wszystkich nas Polaków. [Przeprowadzenie konkursu architektonicznego] uważam za słuszną drogę.
Miejmy zatem nadzieję, że prof. Andrzej Betlej, dyrektor Wawelu, przychyli się do tego głosu. Ktoś przecież musi te obiekty zaprojektować, a jakość rozwiązań zapewniają właśnie konkursy. Ale ile jest prawdy w nagłówkach o rozbudowie Zamku Królewskiego na Wawelu?
To się dobrze czyta, nie? — podsumowuje Czarakcziew. — Czy musi powstać nowa kubatura? Tak, jest to konieczność. Teraz tylko kwestia, żeby dokładnie zidentyfikować gdzie, a to nie jest tak, że już wiadomo jak, co i tak dalej. To jest takie miejsce, że nie będzie można przystąpić do żadnych prac bez dokładnego rozpoznania archeologicznego. To jest droga. My dopiero otwieramy tę ścieżkę, która da możliwość naprawdę perspektywicznego myślenia.
Wczoraj po południu nad propozycją zamku obradowała Komisja Planowania Rady Miasta Krakowa.
Zobacz także: Nieśmiertelna zamczystość. Polska nigdy nie przestała wznosić zamków: w całym kraju powstają ich dziesiątki
16
