Spis treści
Otwock z nową przestrzenią wspólną
Przy Orlej w Otwocku praca wre. Powstaje tu nowe targowisko. W miejscu starego i wysłużonego - nowe, w stylu minionym, świdermajerowskim. Projekt na zlecenie urzędu miasta wykonała warszawska pracownia PAKA Architekci. Przetarg w trybie zaprojektuj i zbuduj wygrała firma E.W. Rental. Budynek stanie w samym centrum miasta, przy dworcu.
Zobacz także: „Targowisko grozy” na warszawskiej Ochocie bez szans na zmiany. Tuż obok zabytkowa hala
Dwie kondygnacje sklepów i usług, 682 m² powierzchni użytkowej. Na parterze zarezerwowano lokale na gastronomię i pomieszczenia techniczne. Prezydent miasta podkreślał, że budynek nie ma być galerią handlową z otwartą przestrzenią wewnątrz. Wejścia mają prowadzić bezpośrednio do wnętrz lokali prosto z placu lub z tarasu na piętrze. Całość będzie dostosowana do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością,
Plac z częściami zielonymi i małą architekturą zostanie częściowo przeznaczony na ogródki kawiarniane i restauracyjne dla gastronomii na parterze - zamiast zaniedbanego targowiska Otwock w kwietniu 2027 roku dostanie zatem żywą przestrzeń do spędzania czasu na otwartej przestrzeni. Koszt dla samorządu: 4 590 tys. zł. Resztę, 8 milionów, pokryje dofinansowanie z Polskiego Ładu. Całkowity koszt inwestycji - 12 mln 590 tys. zł.
i
Co ważne, po zakończeniu prac do nowego budynku będą mogli się wprowadzić kupcy ze starego bazarku. Prezydent miasta uzależnia to od ich chęci, jednak decydująca może się okazać wysokość czynszu, której nie podano.
Którędy do nowoczesności?
Świdermajery przebyły długą drogę od mody, przez zapomnienie i "tajemnicze" pożary, po rehabilitację. Nowy Gurewicz w Otwocku przeszedł głośną i chwaloną renowację-odbudowę i wrócił do życia. Dawny blask odzyskała też willa Frankówka w Józefowie.
Również część budujących tu deweloperów zrozumiała, że drewniana architektura świdermajerów to część tożsamości tego miasta a także Falenicy i Świdra. Do współpracy nad kolejnymi osiedlami zapraszają więc architektów, a efekt końcowy ogłaszany jest każdorazowo "nowym świdermajerem", "świdermajerem na nowo" itd. Tak było np. w przypadku osiedla Leśna proj. 77 Studio architektury.
i
W 2025 roku prezentowaliśmy też dom Świdernornojer pracowni 77 Studio.
12
Nowe przyszło również na plac, na którym stanąć ma nowe targowisko w Otwocku. Na ukończeniu jest budowa nowej mieszkaniówki, Domu Uniwersalnego projektu pracowni MFRMGR, który swoją nazwę zawdzięcza barowi Uniwersalnemu stojącego tu przed laty.
Zobacz także: "Zaczarowany pałac szklany", czyli jak Hala Kopińska została ulubienicą prasy w latach 50.
Górujący nad całą okoliczną zabudową biały dwuskrzydłowy kolos nawiązuje (nie-wprost) do estetyki świdermajerów, ale i do dobrych praktyk w budownictwie mieszkaniowym (może poza wielkimi gabarytami). Na balkonie będzie więc można porozmawiać z sąsiadem, na parterze skorzystać z przestrzeni handlowo-usługowej. Forma da natomiast dobry przykład innym inwestorom. — Nasz projekt z założenia miał stać się zaczynem do zmian w centrum Otwocka i przywrócenia jego blasku. Budynek może być jedną z wizytówek miasta. Tym projektem w tak eksponowanym miejscu chcieliśmy dać sygnał, że to miasto się rozwija i zmienia — piszą architekci na swojej stronie internetowej.
Trochę dziwi więc, że miasto, zamiast kontynuować ten kierunek, postanowiło wybudować w bezpośrednim sąsiedztwie obiekt w zupełnie innej stylistyce, osadzonej w przeszłości.
i
Czy nawiązanie musi być udawaniem?
Choć w materiałach prasowych i wielu publikacjach internetowych przeczytamy, że nowoczesny budynek nawiązuje do historycznej zabudowy drewnianej Otwocka, trudno oprzeć się wrażeniu, że ilość tych nawiązań zbliża go bardziej w stronę imitacji niż cytatu.
W mieście znajdziemy więcej niż jeden dowód na to, że da się stworzyć architekturę prawdziwie nowoczesną i osadzoną w lokalnym kontekście historycznym, nawiązującą do świdermajerów, ale też jednocześnie szczerą. Choć Otwock niewątpliwie skorzysta na nowej przestrzeni, miasto obrało do niej drogę na skróty - a szkoda.
