Spis treści
Co się projektuje: w Polsce i za granicą
W najnowszym numerze Architektury-murator prezentujemy projekty, które (na razie!) możemy oglądać jedynie na papierze. W dziale Co się projektuje? przyglądamy się przyszłemu gmachowi Teatru Współczesnego w Szczecinie, opracowanemu przez SAAW. Dynamiczna forma budynku ma wprowadzić "architektoniczną równowagę po obu stronach nabrzeża Odry", choć koncepcja wzbudza wśród wieli mieszkańców niepewność. Z Warszawy donosimy o nowej bibliotece publicznej, która ma stanąć w dzielnicy Wesoła – według projektu xystudio. Będzie to nie tylko przestrzeń książki, ale też otwarte miejsce dla lokalnych NGO. Prezentujemy także zwycięską koncepcję zespołu budynków edukacyjno-wystawienniczych Muzeum Okręgowe w Koninie, przygotowaną przez Heinle, Wischer und Partner Architekci.
W dziale Co się projektuje za granicą? wychodzimy poza Polskę. Na Manhattanie powstaje Hudson Mosaic, 35-piętrowa inwestycja mieszkaniowa, nad którą pracuje Herzog & de Meuron. We włoskiej Lombardii planowany jest nowy Szpital Malpensa, projektowany przez Zaha Hadid Architects — modułowy układ ma pozwolić mu rosnąć wraz z postępem medycyny. Odwiedzamy też największy klasztor buddyjski w Europie, Plum Village, dla którego MVRDV przygotowało dwa nowe masterplany. A w Stockholm śledzimy kolejną odsłonę projektu Nobel Center, nad którym od lat pracuje David Chipperfield — instytucja ma być otwartą, całoroczną przestrzenią spotkań.
Numer domyka esej Niezbudowane autorstwa Marcina Bratańca poświęcony architekturze, która żyje przede wszystkim w wyobraźni: tej nigdy nie zrealizowanej, zniszczonej i bądź rekonstruowanej, odtwarzanej z pamięci, albo jedynie opowiedzianej. Autor próbuje znaleźć odpowiedź na pytanie: jak postrzegamy architekturę niezbudowaną?
Lektury, wystawy, pamięć i mikro-afery
W Czytelni pojawiają się dwie rekomendacje książkowe. Aleksandra Czupkiewicz oraz Grzegorz Piątek polecają: Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności autorstwa Mai Mozga-Góreckiej oraz Architecture Against Architecture. A Manifesto Reiniera de Graafa. Bal Architektek, który przybliża sylwetki architektek zaangażowanych w działania na rzecz kobiet w zawodzie, tym razem pisze o Portugalce Patrícii Santos Pedrosa, prekursorce włączania wątku feministycznego do architektury.
W dziale O tym się mówi Apolonia Slesarow opisuje wystawę „Ukryte Szczątki”. Zarówno wystawa, jak i tekst opisują zjawisko centralnie planowanej architektury mieszkaniowej na wsi po 1945 roku, ze szczególnym uwzględnieniem zabudowy powstałej w ramach PGR-ów. W tej samej sekcji przyglądamy się również tegorocznym finalistom Nagroda Miesa van der Rohe, uznawanej za jedno z najważniejszych wyróżnień w świecie architektury.
Kolejna odsłona „Bomby w toalecie” autorstwa Doroty Sibińskiej to tym razem reporterski komentarz. Autorka w lekkiej, tabloidalnej formie przegląda tematy i mikro-afery, które ostatnio podgrzały architektoniczne środowisko.
Najwięcej miejsca wśród tekstów relacjonujących ostatnie wydarzenia zajmuje ten w dziale Konteksty - poświęcony 10. edycji konkursu Życie w Architekturze. W swoim komentarzu Artur Celiński podkreśla, że spojrzenie na architekturę z dystansu pozwala lepiej ocenić jej relację z użytkownikiem i zrozumieć, jak zmienia się wraz z naszymi oczekiwaniami.
Różne oblicza przedprojektowania
W Kontekstach znalazły się też analizy i komentarze dotyczące aktualnych wyzwań projektowych. W tekście Blaszanka nie zaczyna się od architektury Artur Celiński opisuje, jak Invest Komfort prowadzi proces przedprojektowy dla niemal sześciu hektarów terenu dawnej Fabryka Opakowań Blaszanych w Gdańsk. To studium przypadku pokazujące, jak przygotowanie masterplanu wykracza dziś poza tradycyjne ramy inwestorskie.
W artykule Projektowanie przestrzeni publicznych na listopad i luty Marcin Maraszek i Maciej Kaufman zastanawiają się, jak projektować miejsca, które działają również wtedy, gdy warunki atmosferyczne nie zachęcają do aktywności. Tekst stawia pytanie, czy powinniśmy po prostu pogodzić się z sezonową „pauzą”, czy jednak szukać rozwiązań, które poprawią komfort użytkowania przestrzeni miejskich w najtrudniejszych miesiącach roku?
Tekst Zarządzanie niepewnością. Od przetrwania do odkrywania i wdrażania dotyczy scenariuszy przyszłości inwestycji — od autonomicznych taksówek po dostawy dronami. Autorki - Dominika Zielińska i Urszula Kuc-Petelska - wskazują, że przewidywanie takich zmian staje się podstawowym zadaniem projektantów i inwestorów, bo może przesądzić o późniejszej atrakcyjności projektu.
W tekście Przedprojektowanie, czyli sztuka zadawania właściwych pytań Michał Sikorski, który przez lata pracował w Warszawie i Paryżu, podkreśla wagę etapu poprzedzającego pierwsze szkice. Dopiero właściwie postawione pytania — do inwestora, użytkowników i zespołu — pozwalają jego zdaniem precyzyjnie określić zakres zadania. Bez tego nawet najlepszy architekt zaczyna pracę z materiałem pełnym braków.
Szerzej prezentujemy cztery realizacje
W dziale Realizacje prezentujemy cztery projekty oddane do użytku w różnych częściach kraju. Pierwszym z nich jest zespół mieszkaniowy przy ulicy Solna 6 w Poznaniu. Zabudowa, wzniesiona na obrzeżach poznańskiego Stare Miasto w Poznaniu, u podnóża Wzgórze św. Wojciecha, została ukształtowana z poszanowaniem kontekstu miejsca. Architektura utrzymana jest w tonie subtelnej elegancji, z wyraźnymi odniesieniami do międzywojennego modernizmu.
Opisujemy także modernizację olsztyńskiej Hali Urania, jednego z najbardziej rozpoznawalnych obiektów w mieście. Charakterystyczna kopuła, zaprojektowana w latach 70. przez Wiesława Piątkowskiego i Henryka Gotza, została potraktowana nie jako relikt minionej epoki, ale materiał do współczesnej reinterpretacji. Obiekt, na stałe wpisany w tożsamość miasta, odzyskuje tu swoją funkcję przy jednoczesnym zachowaniu modernistycznych odniesień.
Trzecią realizacją jest Dom dla Koni w Jaroszewie - budynek, który wyróżnia się racjonalnym podejściem projektowym. Jego forma i skala zostały dopasowane do gęstego, wiejskiego krajobrazu, dzięki czemu obiekt sprawia wrażenie naturalnie osadzonego w miejscu.
Szerzej opisujemy także modernizację Żłobka nr 31 w Warszawie, położonego w obrębie założenia Przyczółek Grochowski, zaprojektowanego niegdyś przez Zofię i Oskara Hansenów. Interwencje projektowe wprowadzone podczas ostatnich prac renowacyjnych łączą szacunek dla pierwotnego modernistycznego zamysłu z dbałością o jakość współczesnej przestrzeni użytkowej.
Co słychać w naszych stałych rubrykach?
W cyklu Dizajn na zawsze prezentujemy Rest Studio, dla którego rzemiosło "pozostaje powolnym, uważnym procesem pracy z materiałem — opartym na dialogu i akceptacji kompromisów". W dziale Technika przyglądamy się Muzeum Utraconego Sztetla, gdzie skala, użyte materiały i światło tworzą architekturę podporządkowaną narracji historycznej. Z kolei Warsztat opisuje realizację Kulturoteki w Warszawie, w której zastosowanie CLT pozwoliło skrócić czas budowy i ograniczyć koszty wykończeniowe.
W Materiałach rzemieślniczych przedstawiamy eksperymenty z biomateriałami i próbę budowania architektury jako ekosystemu. Przybornik przynosi przegląd nowych produktów i technologii dla architektów, a Wzornik - zestawienie stołów o różnych skalach i funkcjach, które redefiniują sposób organizowania wnętrz.
W Kolumnach studenckich Kamila Szatanowska i Małgorzata Mader (architektki i wykładowczynie) rozmawiają o edukacji architektonicznej i dyplomach, próbując mówić wyłącznie „dobre rzeczy” - wbrew utartym schematom krytyki. W Archigłówce zastanawiamy się, które ze współczesnych realizacji okażą się w przyszłości zagadką dla archeologów architektury. Dział Zawód architektka, zamykający numer, to rozmowa z Justyną Dziedziejko, która opowiada o pracy z miejskimi nieużytkami i o tym, czego uczy ją obserwacja spontanicznych procesów zachodzących w naturze.
Zapraszamy do lektury!
